VS zetten voormalige officieren Saddam in

De Iraakse veiligheidsdiensten worden versterkt met hoge officieren van Saddam Husseins leger. Dat heeft de commandant van de Amerikaanse troepen in het Midden-Oosten, generaal John Abizaid, gezegd.

Amerikaanse mariniers hebben zich gedeeltelijk teruggetrokken uit de sunnitische stad Falluja, waar een wankel staakt-het-vuren is verlengd. De manschappen van de radicale shi'itische geestelijke Muqtada Sadr zijn vertrokken uit delen van drie steden die zij controleerden. Iraakse rebellen houden na de vrijlating van Russische en Chinese gijzelaars nog zeker 15 buitenlanders vast, onder wie negen Amerikanen.

Sinds 1 april zijn 70 buitenlandse militairen, in overgrote meerderheid Amerikanen, en zeker 700 Iraakse rebellen bij vijandelijkheden in Irak gedood, aldus de tweede man van het Amerikaanse leger in Irak, brigade-generaal Mark Kimmitt.

Generaal Abizaid erkende gisteren op een videopersconferentie met verslaggevers in Washington dat een deel van politie, civiele defensie en leger ,,niet overeind bleef'' tegenover de intimidatie vorige week tijdens de gevechten in sunnitisch en shi'itisch gebied. Sommige van de 200.000 door Amerika geselecteerde en opgeleide agenten en (para)militairen verlieten hun post, anderen weigerden te vechten of voegden zich bij de rebellen. Een bataljon van het nieuwe Iraakse leger weigerde vorige week naar Falluja te gaan om daar deel te nemen aan het Amerikaanse offensief tegen sunnitische rebellen.

De VS stonden tot dusverre huiverig tegenover het opnieuw inhuren van Saddam Husseins hoge officieren – zij werden, in tegenstelling tot de soldaten, zonder uitkering naar huis gestuurd toen de Amerikaanse civiele bestuurder Paul Bremer bijna een jaar geleden het hele leger ontsloeg. Maar generaal Abizaid zei dat ,,het overduidelijk is dat we meer hoge Irakezen erbij moeten betrekken, vroegere militaire types die in de veiligheidsdiensten zaten''. Hij kondigde aan dat ,,u de komende dagen een groot aantal hoge officieren benoemd zult zien op sleutelposities in het ministerie van Defensie en de Iraakse verenigde staf en Iraakse veldcommando's''.

De vorming van een betrouwbare Iraakse politie- en legermacht vormt de hoeksteen van de Amerikaanse militaire strategie om Irak op termijn te kunnen verlaten. De Amerikanen dragen op 30 juni de soevereiniteit over aan een Iraaks bewind, maar het Amerikaanse leger blijft dan nog om de veiligheid te waarborgen tot de Irakezen die taak kunnen overnemen. Generaal Abizaid zei gisteren echter dat het ,,moeilijk wordt hen te laten optreden op het niveau dat wij willen tot we een goedgevormde commandostructuur krijgen'' voor zowel politie als leger.

De campagne van ontvoeringen in Irak werd gisteren voortgezet met de kidnap van drie Russische en vijf Oekraïense technici in Bagdad en drie Tsjechische journalisten op de weg van Bagdad naar Amman, die door rebellen en crininelen onveilig wordt gemaakt.

Russisch bedrijf haalt 370 mensen weg uit Irak

De gegijzelde Amerikanen, twee militairen en zeven burgers onder wie beveiligingspersoneel, zitten nog vast. Zij verdwenen volgens Amerikaanse legerwoordvoerders eind vorige week tijdens gevechten bij Abu Ghraib, ten westen van Bagdad. Hun ontvoerders hebben gedreigd een van hen, een vrachtwagenchauffeur, te doden en verminken als de Amerikaanse mariniers zich niet uit Falluja terugtrekken. Drie Japanse burgers die vorige week werden ontvoerd om het vertrek van de Japanse troepen uit Irak af te dwingen, zitten ook nog vast. Daarentegen zijn onder anderen zeven ontvoerde Chinezen en een Brit vrijgelaten.

Het staakt-het-vuren in Falluja, waarvan de eerste versie vrijdag van kracht werd, is verlengd tot vanavond. Het bestand moet de strijdende partijen meer tijd geven om tot een akkoord te komen dat een einde kan maken aan het bloedvergieten, aldus een Iraakse bemiddelaar. Generaal Kimmitt zei gisteren echter dat de mariniers bereid zijn ,,de vernietiging van de vijandelijke eenheden te voltooien'' als de onderhandelingen niet tot resultaat leiden. Vanochtend werd een Amerikaanse helikopter bij de stad neergehaald.

Volgens de Iraakse bemiddelaar zijn bij de gevechten in de stad, dat een week geleden begon met een Amerikaans offensief om de stad van rebellen te zuiveren, meer dan 600 Irakezen om het leven gekomen en 1250 gewond. ,,Onder de doden zijn 160 vrouwen, 141 kinderen en veel ouderen'', zei hij. Generaal Kimmitt zei dat er geen zekerheid bestaat over het aantal Iraakse burgers dat is omgekomen bij de gevechten van de afgelopen dagen in sunnitisch en shi'itisch gebied.

Volgens de adjunct-commandant van de Amerikaanse divisie die Bagdad controleert, brigade-generaal Mark Hertling, zijn de laatste dagen bij felle gevechten aan de sunnitische westrand van de hoofdstad en in shi'itische wijken honderden rebellen gedood. Het was niet meteen duidelijk of dezen zijn meegeteld in het aantal van 700 dat Kimmitt noemde.

De radicale shi'itische geestelijke Muqtada Sadr heeft zijn strijders teruggetrokken uit politiebureaus in drie steden die zij vorige week bezetten, Najaf, Kufa en Kerbala, in de hoop een Amerikaans offensief te voorkomen. Een Amerikaanse commandant dreigde afgelopen weekeinde Sadr ,,te doden of gevangen te nemen'', maar de Amerikanen nemen er volgens een Iraakse onderhandelaar genoegen mee als hij zijn militie ontbindt en de wet respecteert. Sadr zelf zit in Najaf. In Bagdad werd vanochtend zijn vertegenwoordiger door de Amerikanen opgepakt.