Marlpriem en mikbeslag

De Achterpagina zingt de lof van een aantal bijzondere catalogi. Vandaag de catalogus van Toplicht, een Duits bedrijf voor zeil- en scheepsbenodigdheden.

Een catalogus is voor de gebruiker wat de stafkaart voor de militair is: een gids vol veelzeggende details die niet alleen de weg wijst maar tevens de verbeelding prikkelt. Een goede catalogus is meer dan louter een register van voorwerpen. Illustraties en beschrijvingen geven een tijdsbeeld waarover lang te mijmeren valt en dat de generaties na ons op z'n minst zal doen glimlachen. De inhoud kan juist ook tijdloos zijn, waardoor de catalogus een geruststellende sensatie wordt; balsem op de ziel van de vermoeide consument die bekogeld wordt met een keur aan nieuwe producten.

Een goede catalogus somt op, laat zien en legt uit. Of hij nu elektronisch is of van papier, hij houdt het midden tussen een verklarend, geïllustreerd woordenboek zoals de Amerikaanse Webster's en een reclamefolder van de Hema. Zijn kracht ligt onveranderlijk in de simpele noodzaak tot kopen èn in de hebzucht die hij opwekt. De gebruiker moet na lezing worden bevangen door een gevoel van urgentie. Geprikkeld als hij is door de mooie of nuttige, desnoods nutteloze, voorwerpen moet hij in trance de orderbon invullen of het digitale boodschappenmandje aanklikken. Dat hieraan risico's van miskoop zijn verbonden, is een kleinigheid die aan de portee van dit verhaal voorbij gaat.

Catalogi zijn er in alle soorten en maten. De lezer kan alleen maar worden aangeraden zich niet te beperken tot de bekende Nederlandse Wehkamp- of Ikea-gidsen. Juist de catalogi van buitenlandse postorderbedrijven kunnen van grote schoonheid zijn. Voorbeelden zijn er genoeg: van Amerikaanse gereedschapsmakers tot leveranciers van Franse kwaliteitszakmessen; van handelaars in tweedehands kunstboeken tot de Britse kleermaker die bij zijn onooglijke register een staal van wollen stoffen voegde. Blue pinstripe om in het echt te zien en te voelen.

De goede catalogus is onmisbaar voor amateur of professional. De beste bieden een enorm assortiment. Ze zijn een ware winkel van Sinkel op papier of op het scherm. Ze laten hun goederen zien in een zo groot mogelijke veelsoortigheid. Zijn er elf kleerhangers te koop? Dan alle elf afgebeeld en beschreven. Een catalogus die uitblinkt in verscheidenheid is die van de Duitse firma Toplicht, een maritiem bedrijf dat zich heeft gespecialiseerd in Ausrüstung für traditionelle Schiffe. Het boekwerk van Toplicht is 327 pagina's dik, ligt lekker in de hand, heeft een bij de materie passende bruin-zwarte omslag met een zeilboot erop en voldoet aan de voorwaarden die van een simpel register een adembenemend mooie catalogus maken. Bij dit boek kun je wegdromen. En je kunt erin verdwalen. Het is een soort kookboek, alleen zijn de gerechten al klaar en overigens niet om op te eten.

De beschrijvingen zijn in het Duits, maar achterin staan naast de Duitse ook Nederlandse en Engelse inhoudsopgaven. Dit heeft als voordeel dat de lezer niet alleen kennis neemt van het feit dat Toplicht twintig verschillende bolders verkoopt, maar ook dat de vertaling van dit mooie woord in het Duits en Engels Poller en bollard is. Het gaat te ver om op deze plaats een verhandeling te geven over wat er allemaal nodig is voor het in de vaart brengen van een traditioneel zeil- of motorschip. Maar dat er een markt is voor de duizenden benodigdheden is wel duidelijk.

Scheepsblokken en katrollen van essenhout en tufnol, tientallen soorten touw – van modern polyprop tot geteerd hennep takelgaren – marlpriemen en mikbeslag, wantspanners in brons en staal, 23 verschillende harpsluitingen, karabijn- en pelikaanhaken, dekdoorvoeren, schootklemmen en leiogen, massief rolfokbeslag van Britse makelij, pikhaken, koekoekuitzetters en kluisgaten, plunjezakken, peklepels, en natuurlijk de oerdegelijke Taylor's scheepskachels, stok-, beugel- en ploegschaarankers, zeilnaalden en zinkanodes, roeidol, reddingvlot en revolvertang, klinkringen, klootjes, lekproppen, lensstoppen en niet te vergeten de windvanger, het wrijfhout en de wrikriem. Het staat er allemaal in.

Toplicht heeft zich veroorloofd om de pagina's hier en daar te verluchtigen met minuscule cartoons. Humor is riskant in een catalogus. Maar deze bescheiden grapjes misstaan niet tussen de ernst van de breeuwijzers, de putsen, de gaffelspruitsluitingen en het lummelbeslag.

De Toplicht-catalogus is in Nederland o.a. verkrijgbaar bij tagrijn De Zwaan in Amsterdam en scheepswinkel Van Meer in Harlingen. Site: www.toplicht.de