Geluid zonder luidsprekers

Geluid weergeven zonder luidsprekers? Ja, dat kan, maar verwacht geen hifi-kwaliteit.

Omnivox is de naam van een geluidstechnologie van het Amerikaanse bedrijf 3i. Die techniek geeft geluid weer via resonanties aan materialen, zoals muren, glas en tafels. Dat gebeurt met behulp van het materiaal Terfenol D, dat in een magnetisch veld gaat uitzetten en inkrimpen en deze trillingen aan andere materialen overdraagt. In het jargon spreekt men over een magnetostrictive, een ferromagnetisch materiaal waarvan de vorm in een magnetisch veld verandert.

Volgens 3i is Terfenol D, dat ooit werd ontwikkeld door de Amerikaanse marine, hiertoe veel beter in staat dan andere materialen. In de jaren negentig was het echter nagenoeg onbetaalbaar. Nu dit niet langer het geval is en het voor velerlei doeleinden wordt toegepast, komen er steeds meer producten op de markt.

Zo levert 3i een product dat lijkt op een ijshockeypuck: een ronde platte schijf die op een tafel kan worden gelegd en in trilling wordt gebracht. De werking van het apparaatje is volgens het bedrijf vergelijkbaar met het trillen van een snaar op een gitaar. Je hoort niet de snaar zelf, maar het hout van de gitaar trillen.

Glas als materiaal kan ook. Een ander Amerikaans bedrijf levert een vergelijkbaar product, Soundbug, dat eveneens gebaseerd is op Terfenol D en op ramen kan worden bevestigd. Slijtage bij intensief gebruik zou niet mogelijk zijn omdat de resonanties zich maar tot een heel klein gebied beperken, zeggen de bedrijven.

Het lijkt dus heel wat, maar klinkt het ook goed? In elk geval klinkt het beter dan men op het eerste gehoor zou vermoeden, maar dat hangt wel van het gebruikte materiaal af. De technologie werkt bij gladde oppervlakken stukken beter dan bij ruwe oppervlakken zoals hout. Hifi-kwaliteit wordt echter al gauw moeilijk. In ieder geval is de technologie niet geschikt voor lage frequenties. Voor diepe bassen heeft men daarom alsnog een subwoofer nodig, een luidspreker voor lage tonen. 3i levert die er bij indien een klant een hifi-achtige kwaliteit wenst.

De fabrikant van de Soundbug richt zich vooral op jongeren die hun walkman even op het raam kunnen aansluiten om zonder hoofdtelefoon van muziek te genieten. 3i heeft daarentegen een wat serieuzere markt op het oog. Wordt de technologie verwerkt in muren, dan is geluid in een ruimte ook overal in even sterke mate aanwezig, dit in tegenstelling tot ruimten met luidsprekers die het geluid één kant opsturen. 3i raadt de oplossing dan ook aan voor vergaderruimten, zodat versterkt geluid beter klinkt.