Sporten om je nieuwe outfit te laten zien

In Central Park in New York fietsen mensen in de mooiste outfits groepsgewijs bewust langzaam. Om zich te laten zien. Ze hebben geenszins de bedoeling om snel te fietsen. Prof. dr. Paul Schnabel, directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau, haalde dat aan als voorbeeld van de sterke verbondenheid van sport met de consumptiemaatschappij.

Hij sprak donderdag bij het congres Education through Sports, dat het management- en adviesbureau GfK ter gelegenheid van zijn vijftigjarig bestaan in Rotterdam hield. De SCP-directeur greep die gelegenheid aan tegenwicht te bieden aan de hogere sportidealen die Erica Terpstra als voorzitter van sportkoepel NOC*NSF bij dezelfde gelegenheid verkondigde. ,,Sport heeft mooie idealen, maar ook lelijke praktijken'', zei Schnabel. ,,Het zoeken van status, de borst vooruitsteken of de beste willen zijn in de negatieve zin van het woord.''

Bij de gezondheid van sport plaatste Schnabel ook zijn kanttekeningen. Omdat uit onderzoek is gebleken dat onder jongeren het gebruik van alcohol en tabak in sportkantines niet afneemt. ,,Die groep is helemaal niet bezig met gezondheid. Pas veel later ontdekken ze dat het lichaam onderhoud verlangt.''

Interessant vindt Schnabel dat sport sterk is verbonden met de consumptiemaatschappij. Dat de sport wat over mensen vertelt, status kan bepalen, mode beïnvloedt en sociale controle uitvoert. Schabel: ,,Een ingeburgerde Marokkaanse vriend vertelde me trots dat zijn kinderen op hockey zitten. Nou, dan ben je als allochtoon gearriveerd in Nederland. Hij weet precies waar de statusgevoeligheid zit. Dat geldt ook voor golf. Hoewel je tegenwoordig een golfset kan kopen bij de Aldi. Ik vraag me af hoe je daar mee wegkomt. Daar kun je je toch niet mee vertonen in die wereld?''

De invloed van sport op de mode illustreerde de SCP-directeur met het voorbeeld van een bekende die zijn werk gewoontegetrouw verricht in een rugbyshirt, afritsbroek, op bootschoenen en een basebalcap opzet als hij huiswaarts keert. Schnabel: ,,Sport is een van de belangrijkste elementen bij onze kledingkeuze. Het is een deel van onze samenleving geworden. Het is ook een vorm van sociale controle, want denk maar niet dat van de actieve sporter verkeerde kleren of het verkeerde materiaal wordt geaccepteerd.''

Schnabel meent dat sport en alles wat daarmee samenhangt is doorgeschoten. ,,Vroeger moesten mensen hard werken om een beetje eten en drinken te krijgen. Dat is omgedraaid. Met alle ongezonde gevolgen vandien. Dus moet er gecompenseerd worden. Daarmee is de sport multifunctioneel geworden. Zoals de sportbeoefening door ouderen. Nieuwe generaties nemen sport mee naar de ouderdom. Dat is een wezenlijk verschil met de generatie die nu oud is. In 1983 sportte 23 procent van de 65-plussers. Dat is inmiddels 40 procent. Die ontwikkeling maakt onze samenleving levendiger.''