Shake it baby: de terugkeer van de cocktail

De cocktail is niet langer voor vrouwen die niet van drinken houden. Eveline Stoel volgt een cocktailworkshop en leert de mores van de mixkunde.

In een zaaltje in Amsterdam klinkt het ratelende geluid van ijsblokjes tegen metaal. Twaalf mensen zijn in de weer met cocktailshakers, die even later worden geleegd in gekoelde glazen. Het doel was twaalf identieke Manhattans, maar dat is mislukt. Sommige drankjes zijn donkerder van kleur geworden dan andere, verscheidene glazen zijn maar halfvol en naast de voeten van een van de `bartenders' ligt een plas water.

Mixdrankjes maken is een kunst, blijkt hier bij The Cocktail Academy, de eerste Nederlandse cocktailopleiding. ,,Een goede cocktail is meer dan de optelsom van de juiste ingrediënten'', zegt directeur Michel van de Pol (43). ,,Het glas moet de juiste temperatuur hebben, sommige recepten vereisen roeren in plaats van schudden, en de ene rum is de andere niet.'' Van de Pol, zelf jarenlang werkzaam op cruiseschepen, startte The Cocktail Academy twee jaar geleden. Gemiddeld meldden zich tweehonderd cursisten per jaar aan en hij verwacht dat het aantal alleen maar zal groeien. Cocktails zijn in. Waren ze jarenlang vooral iets voor chique hotelbars, tegenwoordig maak je er ook thuis goede sier mee en heeft menig hip café een cocktailkaart. Horecagelegenheden kunnen nu zelfs een Cocktail Award winnen.

ZUINIGHEID

,,Eigenlijk is het vreemd'', zegt Van de Pol, ,,dat Nederland nog geen privé-bartenderopleiding had, want wij hebben een eeuwenoude likeurtraditie.'' In het buitenland hóren mixdrankjes bij uitgaan, zegt hij. ,,Maar hier heeft het imago altijd gewisseld. Misschien komt het door Hollandse zuinigheid – cocktails zijn tenslotte duurder dan bier of wijn – of doordat bartenders het uitgaanspubliek er niet voor weten te enthousiasmeren. Ik denk dat dat de komende jaren flink gaat veranderen.''

Pearl van Tol (24) uit Den Haag volgt de vierdaagse opleiding van The Cocktail Academy, zodat ze komende zomer kan shaken voor een tennispark. ,,Het lijkt me een grappige vaardigheid'', zegt ze. ,,Zelf drink ik niet, maar mijn vrienden bestellen vaak Piña Colada's in discotheken. Waarom? Cocktails zijn leuker dan mixdrankjes als breezers. Daar draai je de dop vanaf en klaar. Een cocktail wordt speciaal voor jou gemaakt en ziet er spectaculair uit.''

The Cocktail Academy is toegankelijk voor iedereen, maar trekt vooralsnog vooral horecamensen aan. Ze leren de serveeretiquette (cocktails horen op een vierkant servetje, niet op een bierviltje), het verschil tussen pre- en afterdinnerdrinks (droog en sterk, respectievelijk zoet en romig), en andere insider-kennis (alleen drankjes in een martiniglas heten cocktail, overige mengsels zijn short- of longdrinks). Maar ook de minder professionele cocktailfan hoeft niet langer aan te modderen: het aanbod van cocktailworkshops is groot.

The American Cocktailshow, een bedrijf dat sinds 1979 bartenders verhuurt voor feesten, begon vorig jaar met workshops. ,,Er is vraag naar'', verklaart directeur Eric Vermeulen (37). ,,Jarenlang golden cocktails als truttig en elitair, en werden ze voornamelijk gedronken door vrouwen. Nu bestellen ook mannen ze en merken we dat mensen meer kennis hebben. Vroeger zei men: `doe maar een groene', nu wordt specifiek om een Tom Collins of Gin Fizz gevraagd. Zelf cocktails willen leren maken, past in die trend.''

SEX AND THE CITY

Vermeulen schrijft de populariteit van de cocktail grotendeels toe aan televisieseries als Sex and the City, waarin geregeld Cosmopolitans werden besteld. ,,Ook wodka lime wordt sinds de gelijknamige serie opeens veel gevraagd'', zegt hij. ,,En als de barfilms Cocktail (met Tom Cruise) of Coyote Ugly weer eens op televisie zijn herhaald, stijgt onmiddellijk de vraag naar barpersoneel dat kan jongleren met flessen, zogeheten flair- of showbartenders.'' Een andere reden is volgens hem de inflatie. ,,Tegenwoordig kost een biertje al twee euro. Cocktails kosten gemiddeld zeven euro, maar dan heb je ook wat.''

DROOGLEGGING

Paradoxaal genoeg ontstond de klassieke cocktail tijdens de Amerikaanse drooglegging in de jaren twintig. Illegaal gestookte drank was meestal van slechte kwaliteit en om dat te verdoezelen, werden er vruchtensappen en siropen doorheen gemengd. Na de beëindiging van de Prohibition, in 1934, steeg het drankaanbod en daarmee de mogelijkheden. Californische ondernemers als Don the Beachcomber en Trader Vic ontwikkelden beroemde brouwsels als de Zombie. De jaren vijftig brachten ongekende economische welvaart en vormden het hoogtepunt van de Amerikaanse cocktail. Geïnspireerd door Thor Heyerdahls spraakmakende Polynesië-reis en de verhalen van oorlogsveteranen over het eilandleven van de Stille Zuidzee, ontstonden door heel Amerika exotisch aangeklede restaurants en bars. Hier werden driedelige pakken verruild voor loshangende Hawaii-shirts en waren bartenders ware sterren. In deze aardse paradijsjes ontspanden hardwerkende burgers met mysterieuze drankjes, geserveerd in een kokosnoot, ananas of aardewerken vulkaan, met bloemen erin en vlammen erop.

,,Zo populair als in Amerika is de cocktail hier nooit geweest'', zegt Peet Warmerdam (45), vice-voorzitter van de Nederlandse Bartenders Club en viervoudig cocktailkampioen. ,,Maar het gaat de goede kant uit. De film Cocktail zorgde in de jaren tachtig voor de introductie van showbartenders en klassieke cocktails. Eind jaren negentig volgden kant-en-klare mixdrankjes in flesjes. En nu is de tijd rijp voor volksdrankjes die ouder zijn dan de Amerikaanse cocktail, zoals Mojitos en Caipirinhas, waarbij alcohol wordt gezoet met ingrediënten als suikersiroop en fijngestampte munt. Mensen proeven die drankjes in Cuba of Brazilië en willen ze thuis ook.''

COSTA RICA

Ook Julian Kuijper (34), eigenaar van een bedrijf in kantoormeubilair, ontdekte cocktails op vakantie. ,,Een paar jaar geleden ging ik met vrienden naar Costa Rica en toen werd cocktails drinken bijna een cult, het ging de hele dag door. Op het laatst speelden we zelfs een rondje golf met drie liter Margarita in een jerrycan.'' Inmiddels is hij zelf aardig bedreven in de mixkunde. ,,Het leek me leuk om eens wat anders te serveren op een feestje. En dat is het ook. Een beetje klooien met zo'n ijscrusher, nieuwe recepten verzinnen... En dan kijken wat de reacties zijn. Het is gezellig, zoals koken rond een kookeiland.''

Voor zijn bachelorfeest regelde Kuijpers vriendengroep een cocktailworkshop, waardoor hij nieuwe drankcombinaties en trucjes leerde. Een geslaagd initiatief, zegt hij, maar een langere cursus lijkt hem overbodig. ,,Ik hoef niet alles perfect te leren doen. Experimenteren is een essentieel onderdeel van de lol. Uiteindelijk gaat het natuurlijk maar om één ding: proeven.''

COCKTAILCURSUSSEN EN (SHOW)BARTENDERS

Cocktail Art (workshops, mobiele cocktailbar), 0713-620544, www.peet-cocktail-art.com

De-Bar (cursussen en workshops bar- en flairtending), 06-52455207, www.de-bar.com

Café Bobbies (bartenders en workshops), 0345-585600, www.kroegenweb.nl

Shake it Easy (workshops, mobiele cocktailbar, flairtending), 045-5680491, www.shake-it-easy.nl

Startender Cocktails (cocktaileiland plus zingende serveersters), 020-6360320;

De Blusbus (cocktailbar in bus), 06-27070916, www.blusbus.nl

DoTime (mobiele bar), 020-4235978, www.dotime.nl;

Stef Arntz (wandelende bar of mobiele bar met flairtending en vuurspuw-act), 020-6252198, www.stef-arntz.nl

Cocktail Time (workshops, mobiele bar, tropische decors), 06-53934760, www.cocktailtime.nl

Molotov Cocktail Party (o.a. bar in oldtimer), 0413-273091, www.cocktailparty.nl

The Cocktail Academy (vierdaagse cursus 469 euro), 020-4274116, www.barschool.nl

The American Cocktailshow (workshop plus flairtending voor groepen vanaf 900 euro), 0320-241248,

www.americancocktailshow.com