Selectieve aandacht voor lijden in Gibsons film 1

1In zijn artikel over de historische werkelijkheid van de lijdensweg van Christus staat de heer Litaert Peerbolte stil bij de afschuwelijke gevolgen van een Romeinse geseling voor het menselijk lichaam (Opinie & Debat, 3 april).

Droogjes stelt hij vast: ,,Het is eigenlijk ondenkbaar dat iemand na een geseling nog voldoende kracht heeft om gekruisigd te kunnen worden. En toch vertellen de evangeliën dat dat met Jezus gebeurde.'' De portee van deze twee zinnen moet men eens goed tot zich laten doordringen: het is ondenkbaar dat het gebeurt, en toch gebeurt het. Hieruit kan men niet anders dan afleiden dat die evangeliën, net als Gibsons film `The Passion of the Christ', een wonder van fysiek verhalen, of fysieke onzin vertellen. Verwerpt men de mogelijkheid van het wonder en met dit wonder ook de talrijke andere wonderen uit de evangeliën dan houdt men de optie onzin(nige historie) over en kan men, zoals menige wetenschapper heeft gedaan, de figuur Jezus wegmasseren als een pure niet meer te achterhalen legende, hem oplossen in een mythische gestalte of omtoveren in een zuiver literaire schepping. Wortelen daarentegen de evangeliën oorspronkelijk wel in een of andere vorm van reële, achterhaalbare geschiedenis, dan moet de weergave daarvan in de overlevering een proces van verregaande verandering, vervorming en aanpassing hebben ondergaan. In dit verband wil ik de heer Litaert Peerbolte en andere historisch geïnteresseerden in het raadsel van het ontstaan van `onze' wereldgodsdienst wijzen op de theorie van Francesco Carotta over de Romeinse oorsprong van het christendom.

Deze theorie beschrijft en verklaart de talloze overeenkomsten van de christelijke cultus met de eredienst van de Romeinse, bij het gewone volk zeer geliefde god Divus Iulius, alias Caesar. Zo stoelt bijvoorbeeld de katholieke paasliturgie niet op de evangeliën, maar volgt, gelijk een draaiboek, het ritueel van Caesars bijzetting. Over Carotta's fascinerende boek merkte rechtsfilosoof Andreas Kinneging op: ,,Ik denk dat dit een nieuwe opening van de Leben-Jesu-Forschung is, een héél belangrijke! [...] Laten de theologen en historici daarop maar eens hun tanden stukbijten.''