Franklyn Richards: Sint Maarten moet eigen weg kunnen kiezen

De Antillen bestaan niet alleen uit Curaçao. Maar bestuurlijk lijkt dat wel zo, zegt de gezagvoerder van Sint Maarten, Franklyn Richards, tegen Roel Janssen.

Sint Maarten wil een `land binnen het Koninkrijk' worden. Wat stelt u zich daar bij voor?

,,We moeten naar zelfredzaamheid toewerken. Op het ogenblik loopt alles vanuit Den Haag via Willemstad naar Philipsburg op Sint Maarten. Vandaar dat we pleiten om buiten de gebaande kaders te treden. Thinking out of the box. We willen een rechtstreeks bestuursakkoord met Nederland sluiten en van Sint Maarten een proefproject voor de overige eilanden maken.''

Wat is de `box' waar u in zit?

,,De box is dat de gelden voor Sint Maarten blijven hangen op de besluiteloosheid van de regering in Willemstad. Alles verloopt daar op een heel stroeve manier. Men heeft altijd gezegd: het Statuut laat het niet toe om daar buiten te treden, het moet via de landsregering van de Antillen. Maar het Statuut biedt de mogelijkheid om bilateraal bestuursakkoorden aan te gaan.''

Is het niet beter het Statuut aan de kant te schuiven? Dat is na vijftig jaar compleet achterhaald.

,,Wij pleiten op Sint Maarten voor een één-op-één relatie Den Haag-Philipsburg. Dat schijnt er nu te komen, want minister De Graaf denkt er ook zo over. Laten we dat met elkaar eerst eens gaan invullen.''

Het Statuut is toch heel sterk gericht op het behoud van de Nederlandse Antillen als bestuurlijke eenheid.

,,In de Staten van de Nederlandse Antillen zijn 14 van de 22 zetels in handen van Curaçao. Zolang Curaçao de dienst uitmaakt in de landsregering, blijft dat een probleem. Ook alle publieke instituties bevinden zich allemaal op Curaçao. Wij pleiten voor een splitsing van het ontwikkelingsfonds met een apart kantoor op de Bovenwindse eilanden.''

Dan is toch de Nederlandse reactie: zo gaan jullie het bestuur verdubbelen.

,,Ik denk dat je beter uit bent met een kantoor voor de Bovenwindse eilanden. Daar kun je het volk goed mee van dienst zijn. Anders dan op de Benedenwindse eilanden spreken wij Engels, onze cultuur is Engels-Caraïbisch georiënteerd. Daar kunnen we ons beter bij aansluiten. Wij hebben op Sint Maarten ook te maken met onze naaste buur, en dat is Frankrijk.''

Waarom gaat u niet samen met het Franse deel van het eiland? Dat ligt toch voor de hand?

,,Nee, helemaal niet. Ik vind wel dat er meer samengewerkt kan worden. Er zijn nu twee elektriciteitsbedrijven, twee waterleidingbedrijven, twee administraties. Wij willen graag zaken doen met het Franse deel, maar in Marigot (de hoofdstad van Frans Sint Maarten) moet alles via Guadeloupe en Parijs lopen.''

U kunt van Sint Maarten een `ultraperifeer gebied' volgens de Europese regelgeving maken.

,,Dan moet je alle Europese richtlijnen overnemen. Het wordt ingewikkelder. Daar komt bij, wij zijn gedollariseerd en het Franse deel gebruikt de euro. Dan zou ons geldstelsel moeten overgaan op de euro.''

Sint Maarten is wat betreft oppervlakte (34 vierkante kilometer) en bevolkingsaantal (40.000 inwoners) zo klein, dan kun je beter zeggen: we maken er een Nederlandse gemeente van.

,,Het probleem is nu dat we 900 kilometer van Willemstad liggen. Met 9.000 kilometer van Den Haag vertienvoudig je het probleem. Stel dat je als burgemeester een bezoek aan Den Haag moet brengen, dan moet je acht uur in een vliegtuig zitten. Dat kost ook meer dan een treinkaartje Maastricht- Den Haag.''

Als het in Nederland over de Antillen gaat, denken we aan drie dingen: drugs, criminaliteit en het politieke wanbestuur van het FOL, de partij van Godett. Dat slaat allemaal op Curaçao.

,,Op Curaçao denkt men dat zij de Nederlandse Antillen zijn. Daar moeten we van af. Er zijn vijf eilanden plus Aruba.''

Bent u blij dat er net een kabinetscrisis op de Antillen is uitgebroken en dat het kabinet van Mirna Louisa-Godett is gevallen?

,,Every dark cloud has a silver lining. Onder dat kabinet liep alles heel traag. Het was een slecht kabinet. Doordat men niet kon besturen, heeft Sint Maarten geleden. We kregen geen leningsbevoegdheid, terwijl Nederland die al drie jaar geleden heeft getekend. Het wordt in Willemstad maar niet afgemaakt.''

Wat vindt u van het FOL op Curaçao dat zo'n hoofdrol in de politiek speelt?

,,Het FOL maakte deel uit van een regering die in een kwaad daglicht is komen te staan. Er werd niet bestuurd, ze waren verwikkeld in allerlei rechtszaken. Daar hebben we veel last van gehad. De leningsbevoegdheid, de decentralisatie, de verdeling van de belastinginkomsten, de ontwikkelingsgelden, daar is allemaal niets van terechtgekomen.''

Bij het referendum vier jaar geleden over de toekomst van Sint Maarten sprak tweederde van de bevolking zich uit voor grotere zelfstandigheid. Wordt het volk niet ongeduldig?

,,Het volk heeft vier jaar geleden gesproken en dat moet uitgevoerd worden. We willen loskomen van Curaçao. Nederland is in de tussentijd omgegaan, ook parlementariërs hebben hiervoor meer over dan vier jaar geleden.''

Ziet u het gebeuren dat Sint Maarten de onafhankelijkheid uitroept?

,,Nee, zeker niet. We zijn koninkrijksgezind. Maar het moet niet zo zijn dat ik me als gezagvoerder, als eerste burgervader, voel als de chef van de lege dozen om zaken gedaan te kunnen krijgen.''

Wat moet er in die dozen zitten?

,,Daar moeten tools in zitten voor de bestrijding van de criminaliteit, de drugsbestrijding, het tegengaan van illegale immigratie, zorgen voor een constante stroom van gelden op het eiland, voor bestuurlijke en financiële verhoudingen die goed geregeld zijn, zorgen dat er een ontwikkelingsfonds komt voor de Bovenwindse eilanden en een herstelbank voor de private sector.''

Dat worden wel kostbare dozen. Hoeveel moet Nederland daaraan bijdragen?

,,Het ligt in de lijn van ettelijke tientallen miljoenen. Misschien honderd miljoen. Maar om te beginnen kunnen we een start maken met het ontwikkelingsgeld dat al begroot is.''

U kunt toch ook zelf meer middelen werven? Bijvoorbeeld cruiseschepen zwaarder belasten, het witwassen in de casino's bestrijden of deelnemers aan de jaarlijkse Heineken regatta meer laten betalen?

,,We denken ook in die richting. We willen de belastinginning verbeteren. Maar we zijn ook competetive minded.''

Die cruises verdwijnen toch niet zomaar?

,,Als wij onze belastingen te veel verhogen, blijven de toeristen gewoon weg. Dan gaan ze naar Marigot of naar andere eilanden, met alle gevolgen van dien. We moeten voorkomen dat onze economie in elkaar dondert.''