Eerste Nederlands al in de vijfde eeuw opgetekend 1

1Op de voorpagina van NRC Handelsblad van 5 april wordt vermeld, dat er mogelijk een vrouwenhand achter het oudste Nederlandse zinnetje `Hebban olla vogala ...' steekt. Dit bericht ontleent zijn nieuwswaarde aan twee gegevens: aan het feit dat er een vrouwenhand wordt betrokken bij de discussie over dit bekende zinnetje en aan het feit dat dit het oudste Nederlands zou betreffen. Dat naast alle eerdere hypothesen over dit zinnetje een nieuwe visie wordt geponeerd, is verheugend, maar dat dit het oudste Nederlands zou betreffen, is pertinent onjuist.

Het betreffende zinnetje dateert namelijk van omstreeks 1100, terwijl het eerste Nederlandse woord al in het laatste kwart van de vijfde eeuw werd opgetekend, dus ruim 600 jaar eerder. De hoeveelheid Oudnederlandse teksten tot ongeveer 1100 omvat al snel zo'n 20.000 woorden. Hieronder zijn ook substantiële teksten als de Wachtendonckse psalmen (tiende eeuw) en de Leidse of Egmondse Willeram (omstreeks 1100). Columnist Ewoud Sanders heeft dit enige tijd geleden in deze krant al eens uit de doeken gedaan.

Dus `vrouwenhand' eventueel: ja; Oudste Nederlands absoluut: nee. Thu ougedos folki thinin harda thing 'Gij toonde Uw volk moeilijk te geloven zaken' (Oudnederlands 10de eeuw).