...de krant antwoordt

Er zijn op dit moment veel kranten die van het klassieke `broadsheet' overstappen op tabloid. In Nederland vormen de gratis treinkranten Metro en Spits het voorbeeld. De Amsterdamse krant Het Parool volgde vorige week. Eerder stapten in Vlaanderen De Standaard en De Gazet van Antwerpen over. In het Verenigd Koninkrijk zijn The Times en The Independent gedeeltelijk overgegaan op tabloid. De argumenten zijn legio.

De krant wordt kleiner en is dus makkelijk hanteerbaar. Het nieuws moet wel meteen anders gepresenteerd worden een tabloid vraagt meer om korte dan om langere stukken. De indeling van de krant verandert: een tabloid is doorgaans één katern, bijlagen verdwijnen als apart katern en worden op z'n best `uitneembaar', uit het hart van de krant. Daarmee kan een krant dus aparte `ingangen' verliezen, met eigen voorpagina's. Rubrieken zoals Binnenland of Buitenland die op broadsheet-formaat binnen twee pagina's blijven, dijen op tabloid makkelijk uit naar zes of acht.

Een tabloid kan daardoor ook dik en onoverzichtelijk worden en tot veel bladeren en zoeken leiden. Dat is natuurlijk niet het geval als de krant behalve in formaat ook in omvang halveert. Niet alleen de uitstraling verandert dan, maar ook de kwaliteit, en, niet onbelangrijk, de verhouding tot de prijs die de lezer ervoor moet betalen.

De formule en de prijs van de krant moeten dus drastisch aangepast worden: compacter, overzichtelijker, sneller, slimmer zijn dan al gauw de kwaliteiten die worden geclaimd. Daarmee wordt handig aangesloten op de perceptie van vooral nieuwe, jongere lezersgroepen die tabloids juist om die reden makkelijk verwelkomen. Maar gevaren zijn er ook: tabloids worden door veel geroutineerde krantenlezers ook geassocieerd met goedkoop, oppervlakkig en sensationeel lage kwaliteit dus. Bild, the Sun en News of the World zijn daarvan voorbeelden.

Een krant die `overstapt' moet dat dus doen met een goede reden, met behoud van inhoud en journalistieke kwaliteit. Dat is geen gemakkelijke opgave. Ik laat dan het advertentievraagstuk nog onbesproken. De adverteerders moeten immers ook de overtuiging hebben dat hun commerciële boodschap in een andere vorm en een andere indeling net zo effectief is. Zij betalen ongeveer de helft van de krant. Een redactie loopt dus het risico niet alleen het formaat en de inhoud te halveren, maar ook de advertentieomzet.

De meeste landelijke kranten kennen al tabloids. De Volkskrant heeft een kunstbijlage op tabloid. Het Algemeen Dagblad kent een dagelijkse sportbijlage in dat formaat. Bij NRC Handelsblad verschijnt de Web- en Weekeditie voor het Buitenland al jaren op tabloid. De Thema-bijlagen verschijnen dit jaar ook allemaal in dat formaat. Wij hebben ervan geleerd dat NRC Handelsblad ook op dat formaat in een vormgeving kan verschijnen die naadloos aansluit op de krant op broadsheet. Uit lezersonderzoek blijkt dat het `taboe' op tabloid als synoniem voor pulpkrantje snel verdwijnt, zij het toch minder bij oudere lezers dan bij jongere. Uit buitenlandse voorbeelden blijkt ook dat een serieuze krant die zich op de top van de markt richt van dat formaat meer gebruik kan maken. We bereiden nu plannen voor om tijdens de zomer, waarin de krant in een beperktere omvang verschijnt, de zaterdagse bijlagen samen te voegen in dat formaat. Of de vraag bij de lezer naar een dagelijkse NRC Handelsblad tabloid al zo groot is dat deze stap voor de hand ligt, betwijfel ik echter nog. Maar we houden onze ogen en oren wel open.