Accountant Shell waarschuwde in 2002

Een accountant van Shell heeft al in 2002 ernstig gewaarschuwd tegen de praktijk bij het concern om de beoordeling van managers en directeuren te koppelen aan de hoogte van de olie- en gasreserves. Shell kwam in januari in grote problemen toen bleek dat het de bewezen reserves 20 procent te hoog had ingeschat.

Pas in maart van dit jaar schrapte het concern de koppeling tussen het boeken van nieuwe reserves en de bonussen van medewerkers en topmanagers, die zijn gebaseerd op hun beoordelingen.

Accountant A. Barendregt zei al op 25 september 2002 op een conferentie in Noorwegen dat ,,de objectiviteit'' van de schattingen in gevaar komt, als deze zijn gekoppeld aan beoordelingen van directeuren en managers. Barendregt, bij Shell betrokken bij het toezicht op boekingen van reserves, sprak daartegen een ,,ernstige waarschuwing'' uit, aldus het verslag van de conferentie, waar deskundigen van oliemaatschappijen en overheden problemen met reserveboekingen bespraken. Bonussen gerelateerd aan reserveboekingen waren de laatste jaren bij Shell ongeveer gelijk aan 5 tot 15 procent van het jaarsalaris.

In een intern memo over de reserves voor toenmalig exploratiedirecteur Walter van de Vijver van december 2003, dat eerder uitlekte naar The New York Times, wordt erop gewezen dat de bonussen een factor kunnen zijn geweest bij het te hoog inboeken van de reserves. ,,Door het verband van bewezen reserves met individuele beoordelingen is het mogelijk dat personeel onder druk is gezet om bewezen reserves vast te stellen, die dat volgens de regels niet waren.''

Begin maart moesten topman Sir Philip Watts en exploratiedirecteur Van de Vijver wegens de verkeerd ingeschatte reserves opstappen. Volgens bronnen binnen Shell is het veelbetekenend dat twee weken later, op 18 maart, in een persbericht expliciet is bekendgemaakt dat het schrappen van de relatie bonussen/reserves ,,ook voor topmanagers'' geldt. Of het vertrek van de twee samenhing met de bonussen is niet bekend.

Shell staat sinds de neerwaartse bijstelling van de reserves met 20 procent onder grote druk van aandeelhouders om de topstructuur te veranderen. De internationale investeerders in het Nederlands-Britse concern blijken de laatste maanden regelmatig overleg te hebben gehad over veranderingen die zij willen zien bij Shell. ,,Het contact gaat via e-mail en telefoon. Er worden standpunten uitgewisseld, vervolgens gaat iemand draagvlak zoeken voor zijn standpunt'', aldus Jean Frijns, directeur ABP Vermogensbeheer. Het pensioenfonds – dat een miljard euro heeft geïnvesteerd in Shell – sprak onder meer met de Association of British Insurers (ABI), de Britse belegger Hermes en Knight Vinke, een Amerikaanse investeerder.

Eric Knight, algemeen directeur van Knight Vinke, probeert aandeelhouders achter het plan te krijgen om de duale, Brits-Nederlandse bedrijfsstructuur met twee directies te laten vallen en één bestuur te vormen met een sterke voorzitter aan het roer. Het ABP en pensioenfonds PGGM zien niets in deze Angelsaksische managementvorm, maar Robeco steunt de roep om hervormingen.

OLIEREUS MET KRAMP

pagina 23-24