Verliefd op zijn tatoeages

Peter Sheridan stamt uit een creatieve Ierse familie. Vader Sheridan was zijn leven lang actief in het amateurtheater van een arbeiderswijk in Dublin. Broer Jim (regisseur van My Left Foot en In The Name Of The Father) en zijn dochters sleepten dit jaar een Oscarnominatie voor het script van hun autobiografische film In America, in de wacht. Peter Sheridan zelf heeft – naast verscheidene toneelstukken en een filmscript over de schrijver Brendan Behan – twee autobiografische boeken op zijn naam staan, over zijn jeugd en over de geheime liefde van zijn vader.

Onlangs verscheen Sheridans eerste roman, Big Fat Love. Tijdens een lezing in september vorig jaar in Wicklow echter, bekende de schrijver dat de toevoeging van `a novel', aan de titel Big Fat Love vooral een juridische beslissing was. Niet alleen speelt het verhaal zich af in dezelfde omgeving van noordelijk Dublin en Sheriff Street als 44-A Memoir en Forty-Seven Roses, ook is hoofdpersoon `Philo' een vrouw die echt bestaat, of bestaan heeft. Om gerechtelijke procedures te vermijden, veranderde hij namen en overduidelijke omstandigheden, en noemde dit boek een roman. Maar misschien is haar oorsprong in `real life' juist wel de reden dat Philo Darcy zo'n levendig personage is, een vrouw van vlees en bloed. Van heel veel vlees en bloed, met haar 120 kilo.

Philo's hele leven wordt beheerst door haar gewicht, net als dat van haar moeder Sylvia. En net als haar moeder heeft Philo een echtgenoot die zijn eigen frustraties botviert door haar voor koe en vette trut uit te maken. Als Philo zestien is – en al moeder van een buitenechtelijke zoon – ontmoet ze Tommo in de beruchte discotheek The Galway Arms. Ze raakt halsoverkop smoorverliefd, op zijn tatoeages en de mogelijkheid die hij biedt om onder het juk van haar vader uit te komen. Philo kan niet wachten om met hem te trouwen en dreigt de plaatselijke priester dat in een protestantse kerk te doen als hij niet aan hun plannen meewerkt. Vier kinderen en enkele jaren later, aan het eind van haar Latijn door Tommo's constante verbale, seksuele en lichamelijke mishandeling, kan ze niet wachten om hem te verlaten.

Uit pure wanhoop klopt ze aan bij het plaatselijke klooster en probeert de moeder-overste wijs te maken dat ze non wil worden. Hoewel deze dat niet echt serieus neemt, geeft ze Philo wel tijdelijk onderdak. Vanaf dat moment is in het slaperige klooster niets meer hetzelfde. Philo jaagt als een storm door de stoffige kloostergangen met haar onomwonden en vaak ongepaste grove taalgebruik, en weet met haar openheid en daadkracht iedereen voor zich in te nemen.

Maar Philo mist haar kinderen, die door Tommo zonder pardon in het weeshuis zijn gedumpt. En als Tommo belooft zijn leven te beteren en van de drank af te blijven maakt ze een afspraak met hem. Ze komt naar huis, samen met de kinderen, maar Tommo moet voorlopig wel intrekken bij een van zijn drinkmaatjes, tot hij zijn goede voornemens heeft waargemaakt. Al snel valt Tommo terug in zijn oude slechte gewoonten. En – het is bijna te voorspellen – het noodlot grijpt in, en hij komt op een nare manier aan zijn eind door een ongeluk met zijn motor. Hij laat Philo achter als een gelukkige weduwe, compleet met een comfortabel pensioen en de bijbehorende sociale status. Met het ingezamelde geld voor zijn grafsteen laat de weduwe een liposuctie doen.

Big Fat Love is geen feilloze roman. Hoewel de dialogen die Philo voert hilarisch, hartverwarmend en doeltreffend zijn, contrasteren ze wel erg sterk met de soms tenenkrommende uitingen of beschrijvingen van andere personages, zoals Tommo of Dina. Hier struikelt Sheridan net iets te vaak over de grens tussen oprecht en gekunsteld geestig. De onthulling, dat Philo als twaalfjarige misbruikt is door een `oom', in werkelijkheid een schuldeiser van haar vader, komt aan het eind van het boek vreemd uit de lucht vallen.

Philo redt het boek. Alles aan haar is buiten proporties: haar taille, haar persoonlijkheid en de liefde die ze aan de mensen om zich heen uitdeelt. Sheridan laat Philo een complete ontwikkeling doormaken. Van onzeker en ongeleid projectiel, dat met haar grote mond veel problemen voor zichzelf veroorzaakt maar zich tegelijkertijd als voetveeg laat gebruiken, verandert ze in een evenwichtige vrouw en betrouwbare ouder. Bijna wordt ze zelfs bedachtzaam, maar dat zou haar karakter te veel geweld aandoen.

Peter Sheridan: Big Fat Love. Macmillan, 309 blz. €19,95