Sarkozy moet Franse financiën redden

Als minister van Binnenlandse Zaken werd hij de held van de misdaadbestrijding. Nu moet de populaire Nicolas Sarkozy als minister van Financiën de begroting redden. ,,Chirac heeft gelijk.''

Nicolas Sarkozy, de kersverse Franse minister van Financiën in de vorige week aangetreden, derde regering van premier Jean-Pierre Raffarin, kwam de geruchten gisteravond zelf in het drukbekeken acht uur journaal van zender TF1 zelf bevestigen: er liggen inderdaad `twee stapels dossiers' op zijn bureau, van twee soorten uitgaven. De eerste betreft uitgaven die een basis moeten leggen voor de toekomst en `gehandhaafd moeten worden', de tweede bestaat uit kosten `die óf gehandhaafd óf geschrapt worden'. Bij de beoordeling van één en ander, zo zei Sarkozy dreigend, is `geen enkel onderwerp taboe'.

De doorgaans regeringsgezinde commerciële zender had het gesprek met de in zijn vorige leven als minister van Binnenlandse Zaken dank zij zijn ferme aanpak van de criminaliteit `presidentiabel' geworden `Sarko' op bijna demagogische wijze voorbereid.

Aan het televisieoptreden gingen uitgebreide reportages vooraf over de acties, gisteren, van de werknemers van de staatsenergiebedrijven Électricité de France (EdF) en Gaz de France (GdF), over de `duizenden nieuwe armen' die de gaarkeukens bestormen, over door de globalisering veroorzaakte fabriekssluitingen.

Er verschenen staatjes in beeld over de historisch hoge staatsschuld: meer dan duizend miljard euro, bijna 65 procent van het bbp, meer dan zestienduizend euro per hoofd van de bevolking, baby's meegerekend. Ook werd de door dagblad Le Monde onthulde prognose van het begrotingstekort voor dit en volgend jaar herhaald: respectievelijk 4,1 en 4 procent, opnieuw ruim boven de door `Europa' toegestane drie procent. Benevens het magere groeicijfer (maximaal 1,8 procent voor dit jaar) en de het forse werkloosheidspercentage (9,8 procent).

Sternieuwslezer Patrick Poivre d'Arvor stelde kritische vragen. Is het normaal dat de belastinginning in Frankrijk zoveel geld kost? Vóór 2007 worden er 5000 arbeidsplaatsen bij de belastingdienst geschrapt - ,,en dan nog zullen we net op het gemiddelde zitten van de andere landen.'' En is het redelijk dat de staat 12 miljoen vierkante meter kantoorruimte bezit? Daarvan kan toch wel wat afgestoten worden?

De suggestie een deel van Frankrijks goudvoorraad te verkopen zei Sarkozy `te overwegen', maar voorwaarde is de instemming van de Banque de France (die zich er tegen verzet). Ook zou de opbrengst uitsluitend gebruikt worden om de schuld te verlagen of de toekomst voor te bereiden en niet voor `lopende zaken'.

In combinatie met de mededeling dat tachtig procent van de belastinginkomsten dient om de rente van de staatsschuld te voldoen, sneed Sarkozy vervolgens een politiek gevoeliger onderwerp aan.

Privatisering van staatsbedrijven zouden 100 miljard euro kunnen opleveren. Er is een hele lijst van kandidaten - van France Télécom via de Parijse vliegvelden tot Snecma. Van het eerste bedrijf is het privatiseringsprogramma al langer bekend, maar uit strategische overwegingingen wilde Sarkozy alleen de plannen ten aanzien van Snecma bevestigen. Voor de zomer wil hij `dertig tot veertig procent' van de aandelen verkopen. Geschatte opbrengst: drie miljard.

Ten aanzien van het `explosieve dossier' EdF en GdF, voor honderd procent staatsbedrijven, was Sarkozy categorisch. Géén privatisering, géén verandering in de ambtenarenstatus van de werknemers en electra blijft voor iedereen hetzelfde kosten, ongeacht `of men 400 kilometer of honderd meter van een nuclaire centrale af woont'. Wel gaat de `structuur' van het bedrijf veranderen: die beslissing is twee jaar geleden al genomen en daar houdt de regering-Raffarin, zoals de premier deze week zelf nog stelde, `onverbiddellijk' aan vast.

Juist die beslissing wekt het wantrouwen van de vakbonden, die ervan overtuigd zijn dat structuurverandering privatisering inhoudt. Maar het gaat om een nieuwe juridische bedrijfsvorm, die de door Europa afgedwongen liberalisering van de energiemarkt - waar ook Frankrijk mee heeft ingestemd - mogelijk maakt. Of de Franse overheid volledig eigenaar blijft, doet er niet toe, het gaat er om dat concurrentie moet worden toegelaten.

De door de media als `pedagoog' neergezette Sarkozy nam het wantrouwen gisteren niet weg. Hij hield de spraakverwarring in stand en bleef stellen dat de energiebedrijven de `middelen moeten krijgen om zich te ontwikkelen'. Vreemd kapitaal dus. Anderzijds stelde hij dat `geen aandeel' verkocht zal worden.

Sarkozy deed gisteravond, trouw aan zichzelf, ook nog aan hogere politiek. Volgens de geruchten heeft president Jacques Chirac zijn rivaal voor de presidentsverkiezingen gedwongen naar Financiën te gaan, in de hoop dat op dat ministerie Sarkozy's populariteit zal afnemen: economische groei laat zich immers niet afdwingen.

,,Het eerste probleem van de Fransen'', zo had de president volgens Sarkozy gezegd, ,,is de groei en de werkloosheid. Ik stel je voor de verantwoordelijkheid daarvoor op je te nemen. Dat kun je niet weigeren.''

Zonder het met zoveel woorden te zeggen presenteerde Sarkozy zich vervolgens als redder van het land. ,,Ik denk dat hij gelijk had'', zo zei hij eenvoudig.