Kat is al 9.500 jaar huisdier

Aan de zuidkust van Cyprus is het skelet gevonden van een acht maanden oude kat die waarschijnlijk 9.500 jaar geleden begraven is door leden van een vroege landbouwcultuur. Dit betekent dat de kat veel eerder is gedomesticeerd dan tot nu toe bekend was, zo schrijven Franse onderzoekers vandaag in het wetenschappelijke tijdschrift Science.

De oudste onomstotelijke bewijzen voor de kat als huisdier stamden tot nu toe uit Egypte, circa 4000 jaar geleden. Er zijn wel oudere aanwijzingen, zoals een afbeelding uit Turkije van een vrouw die met een kat speelt (7.000 jaar oud) maar deze zijn altijd omstreden gebleven. Uit Cyprus zelf zijn ook beeldjes van katten bekend die zelfs ouder zijn dan het nu gevonden graf, maar uit zo'n beeldje alleen kan niet worden afgeleid wat de relatie tussen mens en kat was. Het feit dat de nu gevonden kat is begraven op slechts 20 cm afstand van het graf van een mens, is echter een heel sterke aanwijzing voor een bijzondere relatie tussen kat en mens. Beide graven zijn uit dezelfde tijd en vermoedelijk zelfs op hetzelfde moment gegraven. Die relatie tussen kat en mens is ook duidelijk doordat zowel mens als kat op dezelfde wijze is begraven: met het hoofd (cq kop) naar het westen en de rug naar het zuiden.

De kattenbotten vertoonden geen sporen van bewerking, de kat is dus niet geslacht om het vlees op te eten. Op grond van anatomische kenmerken behoorde de kat waarschijnlijk tot de soort Felix silvestris, de gewone huiskat. Het geslacht van de kat is niet meer te achterhalen. De graven zijn gevonden midden in de resten van een neolithische dorpje.

Deze vervroeging van de domesticatie van de kat komt niet als een verrassing. Al langer wordt vermoed dat de kat een relatie met de mens is aangegaan toen deze dankzij de graanteelt veel muizen om zich heen verzamelde. De oudste aanwijzingen voor muizenplagen als gevolg van landbouw zijn 12.000 jaar oud, vrijwel zo oud als de landbouw zelf.

Het graf van de `katteneigenaar' was ongewoon rijk, met bijgiften van onder meer oker, twee gepolijste stenen bijlen en een bijzondere schijfvormige schraper. Vlakbij het graf is ook een voorraadje van twintig doorboorde schelpen met een stukje picroliet (groene steen) gevonden. Vermoedelijk hoorde dit ook bij het graf.