`Warschau moet fiscaal ingrijpen'

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft de omvang van de Poolse staatsschuld gisteren ,,kritiek'' genoemd. Warschau moet zijn begroting zo snel mogelijk weer onder controle krijgen, aldus een IMF-memorandum.

,,Aan het fiscale gezwalk van de laatste jaren moet een einde komen'', staat in het memorandum. ,,Tijd is van wezenlijk belang.'' De Europese Commissie maakte gisteren afzonderlijk bekend dat Polens economische situatie de slechtste is van de nieuwe EU-leden. Polen heeft de hoogste werkloosheid (20 procent), het grootste begrotingstekort (6 procent) en stevent af op een inflatie van 300 procent, aldus de Commissie.

Het IMF schat dat de Poolse economie dit jaar flink kan groeien, met 4,5 à 5 procent, maar dan moet de huidige onzekere politieke situatie geen roet in het eten gooien. Twee weken geleden maakte premier Leszek Miller zijn aftreden bekend, op 2 mei aanstaande. Zijn partij, de sociaaldemocratische SLD, wil doorregeren met een nieuwe premier, maar de oppositie wil vervroegde verkiezingen.

Susan Schadler, het hoofd van de IMF-missie in Polen, durft gezien die politieke situatie voor volgend jaar geen groeiraming te doen. ,,We zullen terug moeten komen als een nieuwe regering is gevormd'', zei ze gisteren in een toelichting op het memorandum.

Millers SLD oefent grote druk uit op de regering om de buikriem juist niet aan te trekken. De ex-communisten hopen met een milder economisch beleid weer in de kiezersgunst te komen. De nationalistische boerenpartij Samoobrona (Zelfverdediging) staat in de jongste peilingen bovenaan. De leider van deze partij, Andrzej Lepper, zei gisteren: ,,De zaken in dit land zullen er niet op vooruitgaan tenzij we het strikte monetaire beleid en het beleid van Polens onderwerping aan de EU en de Wereldbank loslaten.''

Minister Jerzy Hausner van Economische Zaken heeft een plan klaarliggen om de overheidsuitgaven tussen 2004 en 2007 met 50 miljard zloty (10,6 miljard euro) te verlagen. Schadler van het IMF noemde het `Hausner-plan' gisteren ,,een noodzakelijke eerste stap'', maar het is onvoldoende om de uitgaven echt te stabiliseren.

De regering moet volgens het IMF minder uitgeven aan sociale doeleinden, de verkoop van staatsbedrijven daadkrachtig ter hand nemen, evenals het innen van belastingen en de hervorming van het staatsapparaat. ,,Polen heeft het punt bereikt waarop wij een fiscale ingreep cruciaal achten'', aldus Schadler.

Volgens de grondwet mag de staatschuld niet meer dan 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp) bedragen. Vorig jaar werd de `waarschuwingslimiet' van 51 procent overschreden. Het begrotingstekort wordt voor dit jaar geraamd op 45,3 miljard zloty, 6 procent van het bbp, twee keer zoveel als binnen de eurozone doorgaans mag.