Directeur Bundesbank bijna weg

Directeur Welteke van de Duitse centrale bank legt zijn ambt tijdelijk neer in afwachting van verder onderzoek. De Duitse politiek dringt aan op zijn definitieve vertrek

De in opspraak geraakte directeur van de Duitse centrale bank, Ernst Welteke, laat zijn ambt voorshands rusten. Welteke raakte afgelopen weekeinde in opspraak toen bekend werd dat hij tijdens de jaarwisseling 2001/02 op kosten van Dresdner Bank met zijn gezin gedurende vier dagen te gast was in het luxe Hotel Adlon in Berlijn. De vice-directeur, Jürgen Stark, zal de bank voorlopig leiden en Welteke ook vervangen in de directieraad van de Europese Centrale Bank.

De directie van de Bundesbank, Welteke uitgezonderd, vergaderde gisteren gedurende acht uren over de kwestie. Het verblijf in het Adlon was volgens de mededirecteuren geen ,,grove misstap'' en daarmee onvoldoende basis voor onmiddellijk ontslag. Wel was men van mening dat Welteke zijn ambt moet laten rusten totdat duidelijk is of het openbaar ministerie in Frankfurt tot vervolging overgaat. Het OM is een vooronderzoek gestart. Welteke zou wegens zijn logeerpartij strafrechtelijk vervolgd kunnen worden.

Welteke logeerde tijdens de jaarwisseling waarop de euro werd ingevoerd op uitnodiging van Dresdner in het vijfsterren hotel aan het Brandenburger Tor. De hoogste monetaire ambtenaar in Duitsland nam die oudejaarsnacht deel aan festiviteiten rond de invoering van de nieuwe munt die door Dresdner Bank georganiseerd waren. Op nieuwjaarsdag gaf hij diverse interviews over het afscheid van de D-mark. Welteke nam vier gezinsleden mee naar Berlijn en verbleef vier dagen in het Adlon. De rekening, 7,661,20 euro, werd betaald door Dresdner Bank, een van de instellingen waarop de centrale bank (mede) toezicht uitoefent.

De kwestie-Welteke is gisteravond uitgegroeid tot een krachtmeting tussen de onafhankelijke centrale bank in Frankfurt en het politieke establishment in Berlijn. De regering was duidelijk teleurgesteld over de beslissing Welteke niet onmiddellijk te ontslaan. ,,De beslissing voldoet niet aan het doel de hoogst mogelijke publieke achting voor het instituut veilig te stellen'', aldus een verklaring van het ministerie van Financiën. Het ministerie gaat ervan uit dat Welteke alsnog ,,noodzakelijke conclusies zal trekken gezien zijn verantwoordelijkheid voor het ambt en het instituut Bundesbank.''

Terwijl de bankiers in Frankfurt nog in vergadering bijeen waren had de woordvoerder van bondskanselier Schröder, Thomas Steg, in Berlijn Welteke indirect al opgeroepen op af te treden. Minister van financiën en partijgenoot van Welteke, Hans Eichel, liet al begin deze week weten dat hij het voorval ,,onmogelijk'' vond en riep de Bundesbank op tot een snelle besluitvorming om de imagoschade voor de centrale bank zoveel mogelijk te beperken.

Politieke onafhankelijkheid behoort, naast geloofwaardigheid, tot het belangrijkste kapitaal van de centrale bank. De president-directeur wordt benoemd door de bondspresident op voordracht van de bondsregering. Alleen de directie van de centrale bank kan een formeel besluit over ontslag nemen.

Christine Scheel, financieel expert van de groene coalitiepartner, legde uit dat de verklaring nadrukkelijk om Welteke's vertrek vraagt. Zij bekritiseerde het besluit van de centrale bank om Welteke met tijdelijk verlof te sturen. De val van de 61-jarige Welteke, politicus uit SPD-huize en in het verledenstrijdmakker van Hans Eichel in deelstaat Hessen, werd al eind vorige week ingeluid. Het ministerie van Financiën in Berlijn ontving toen drie anonieme brieven met de details over het verblijf van de Weltekes in Berlijn. Ook weekblad Der Spiegel kreeg er lucht van.

Welteke reageerde in eerste instantie verbolgen op vragen over de hotelrekening. ,,Had ik dat dan soms zelf moeten betalen?'', zei hij een paar dagen geleden nog, in de marge van een bijenkomst van de centrale bankiers en ministers van financiën.

Pas toen de politieke druk opliep koos de bankier een andere koers. Maandag verklaarde hij schriftelijk: ,,Mijn verblijf (in het Adlon, red.) was aanleiding voor kritiek en misverstanden.'' Hij voldeed alsnog de helft van de rekening, de Bundesbank de ander helft. Daags daarop veroordeelden de Duitse media - van Bild Zeitung tot Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) het gedrag én het commentaar van de bankier. Vervolgens bood de omstreden bankdirecteur alsnog zijn excuses aan - een reden op te stappen ziet hij vooralsnog niet.