`Desnoods interventie in Darfur'

De Amerikaanse president Bush heeft gisteren de ,,wreedheden'' in de West-Soedanese regio Darfur veroordeeld en de regering in Khartoum opgeroepen onmiddellijk een einde te maken aan dit geweld.

VN-secretaris-generaal Kofi Annan zei dat de internationale gemeenschap moet ingrijpen, desnoods militair, als hulporganisaties en specialisten op het gebied van de mensenrechten de toegang tot Darfur nog langer wordt ontzegd. Het is voor het eerst dat de slachtpartijen in Darfur op zo'n hoog internationaal niveau worden veroordeeld.

,,De Soedanese regering moet onmiddellijk een halt toeroepen aan de gruweldaden tegen de bevolking die worden begaan door milities'', aldus Bush in een verklaring gisteren. Kofi Anan sprak zich in soortgelijke woorden uit. Functionarissen van de Verenigde Naties noemden de gewelddadigheden in Darfur eerder `etnische zuiveringen'.

Vermoedelijk als gevolg van de toenemende internationale druk kondigde het Soedanese regime afgelopen nacht een staakt-het-vuren af in Darfur. Minister Najeeb al-Kheir Abdul Wahab maakte in de hoofdstad Khartoum bekende dat het een ,,humanitair bestand'' betreft. De twee rebellengroepen van Darfur en een regeringsdelegatie onderhandelen sinds een week in het buurland Tsjaad, in aanwezigheid van buitenlandse waarnemers. Aanvankelijk verliep dit overleg uiterst moeizaam. Er is geen politiek akkoord gesloten.

Hulpverleners hebben sinds enkele weken beperkt toegang tot de slachtoffers. ,,Het blijft modderen in de marge'', aldus een hulpverlener werkzaam in Darfur. Reisvergunningen worden niet of uiterst traag verstrekt. ,,Je moet werken binnen de door de autoriteiten opgelegde beperkingen.''

Grote delen van Darfur zijn inmiddels ontvolkt door acties van de Janjaweed, een Arabische militie die samenwerkt met de regeringstroepen. ,,Talrijke dorpen zijn platgebrand. Bewoners zijn weggevoerd, ook uit kampen voor ontheemden en je ziet ze nooit meer terug'', aldus de hulpverlener.

De oorlog in Darfur begon begin vorig jaar toen rebellen gingen vechten voor een eerlijker aandeel van hun onderontwikkelde regio in de nationale rijkdom. Alle bewoners van het gebied dat tweederde keer zo groot is als Frankrijk, zijn moslims. De verdeeldheid is op raciale grondslag: Afrikanen versus Arabieren of gearabiseerde stammen. De rebellen nemen het op voor de Afrikaanse bevolkingsgroepen. De regering steunt de Arabische Janjaweed. De Janjaweed en de regeringstropen passen een tactiek van de verschroeide aarde toe tegen de Soedanezen van Afrikaanse afkomst. ,,Al hun voedselvoorraden zijn verbrand of gestolen'', aldus de hulpverlener.

De meeste gewelddadigheden zijn gericht tegen de bevolking en betreffen niet de strijd met rebellengroepen. Bij vorige bestanden tussen de strijdgroepen ging het geweld tegen de bevolking onverminderd door.

De strijd in Darfur heeft het anderhalf jaar oude vredesoverleg met rebellen van Zuid Soedan ondermijnd. Bij dit overleg in Kenia zou de afgelopen dagen echter vooruitgang zijn geboekt, kennelijk onder Amerikaanse druk,. De Amerikaanse onderminister voor Afrikaanse zaken, Charles Snyder, zei gisteren in Kenia later deze week een belangrijke doorbraak te verwachten bij dit overleg. De VS willen niets weten van een militaire interventie, zoals Annan in het uiterste geval bepleit. Zij zien voorlopig meer heil in diplomatiek overleg. Soedan heeft tot nu toe elke buitenlandse bemoeienis van de hand gewezen.