De Graaf hoopt op betere tijden voor de Antillen

Nu het kabinet-Godett is gevallen, hoopt Nederland op een stabielere periode waarin weer zaken te doen zijn met de Antillen.

Minister De Graaf (Koninkrijksrelaties, D66) gaf de afgelopen dagen geen enkele inhoudelijke reactie op de val van het kabinet-Godett op de Nederlandse Antillen. Begrijpelijk, want elke kwalificatie van Nederlandse zijde op de Antilliaanse politieke verhoudingen zou daar worden uitgelegd als Hollandse `bedilzucht'. De Graaf heeft zelfs een voor volgende week geplande dienstreis naar de Antillen uitgesteld om de schijn van inmenging te vermijden. Maar één boodschap van de minister is wel duidelijk: een nieuw kabinet dat erin slaagt om een geloofwaardig herstelprogramma te presenteren, kan rekenen op extra financiële steun.

De Graaf liet zich er niet over uit of deelname van de Frente Obrero Liberashon (FOL) aan zo'n kabinet dergelijke extra steun uitsluit. Maar hij gaf in debat met de Tweede Kamer wel aan dat het door de FOL gedomineerde kabinet dat er de afgelopen negen maanden zat, alleen maar vertragend heeft gewerkt bij de pogingen serieus iets aan de armoede te doen, een nieuwe staatkundige structuur voor de Antillen te ontwerpen of geloofwaardige rechtshandhavingsprogramma's op te stellen. Er is feitelijk nauwelijks geregeerd, aldus De Graaf. ,,Ik hoop dat deze crisis in de Antilliaanse politiek ruimte schept voor politieke verhoudingen die gericht zijn op stabiliteit.''

De FOL slaagde er de afgelopen maanden in om de verhoudingen met Nederlandse parlementariërs op scherp te zetten. Toen FOL-leider Anthony Godett eind vorig jaar veroordeeld werd wegens corruptie, constateerden Nederlandse politici verbaasd dat daar geen consequenties voor zijn politiek functioneren uit volgden. VVD-woordvoerder Rijpstra vergeleek deze week de negen maanden van het kabinet-Godett met de periode toen in Nederland de LPF deel uitmaakte van de regering. ,,Met de LPF in opmars hebben we ook een periode gehad waarin het land werd lam gelegd. Dat zie je nu op de Antillen ook.'' In ieder geval, zo benadrukte VVD'er, zouden nieuwe verkiezingen schadelijk zijn voor de Antillen en alleen maar tijdrovend werken.

De kans op nieuwe verkiezingen lijkt klein op de Antillen. Niet alleen de coalitiepartijen van de FOL, maar ook die partij zelf, lijken daar beducht voor te zijn.

Met name de huidige oppositiepartij, de PAR, maakt zich sterk voor een coalitiefront dat, naast een regeerakkoord, invulling geeft aan een urgentieprogramma om schoon schip te maken. Vooral de financiën vormen een acuut probleem. Vorig jaar becijferde de centrale bank van de Nederlandse Antillen dat het financieringstekort was opgelopen tot zo'n vier miljard Antilliaanse gulden (twee miljard euro). Dat tekort is sindsdien alleen maar verder gestegen.

Als over zo'n herstelprogramma in de formatie overeenstemming wordt bereikt, biedt dat De Graaf de mogelijkheid om zijn plannen te verwezenlijken. Want met het vorige Antilliaanse kabinet waren weliswaar nauwelijks afspraken te maken over herstelbeleid, maar de voorbereidingen zijn wel in volle gang. Een Antilliaans/Nederlandse werkgroep `bestuurlijke en financiële verhoudingen' komt op korte termijn met `zwaarwegende adviezen' voor een bestuurlijke structuur zoals De Graaf voor ogen staat: zoveel mogelijk autonomie voor de individuele eilanden, zo weinig mogelijk bevoegdheden voor de landsregering en cruciale bevoegdheden voor het Koninkrijk. Nu dat kabinet na een turbulente periode is gevallen, lijken de geesten rijp voor nieuwe politiek en is De Graaf bereid om te investeren: ,,Als er een kabinet komt dat zichtbaar en concreet aan herstel werkt, ben ik bereid om met extra steun over de brug te komen.''