Affaire-Welteke tekent godenschemering `Buba'

Wat zou er tien jaar geleden zijn gebeurd als de topman van de Duitse Bundesbank zou zijn geschorst? Grote onrust op de Europese valutamarkt, flinke schommelingen in de koers van de Duitse mark tegenover de dollar, en hevige reacties op de obligatiemarkten.

Wat gebeurde er gisteren op de financiële markten toen president Welteke van de Bundesbank op non-actief ging? Niets. Wat er omgaat binnen de Duitse centrale bank is niet wereldschokkend meer.

De Bundesbank bereikte het toppunt van zijn macht na 1982. Frankrijk en Duitsland waren drie jaar daarvoor overeengekomen de munten van de EU-landen aan elkaar te koppelen in het Europese Monetaire Stelsel (EMS), met de Duitse mark en de Franse franc als hoekstenen. Maar nadat Frankrijk onder de net aangetreden president Mitterrand een Keynesiaans experiment met de economie zag mislukken, devalueerden zowel de franc als Frankrijks monetaire reputatie. En bleef de Bundesbank over als de enige echte monetaire autoriteit in Europa.

Het was dan ook de Bundesbank die een centrale rol speelde in de ruzie over het monetaire beleid met de VS die het laatste zetje gaf voor de beurskrach van 1987. Het was ook de weigering van Frankfurt om de rente te verlagen die in 1992 het startschot gaf voor de valutacrisis die in 1992 zowel het Britse pond als de Italiaanse lire uit het EMS stootte. De macht van de achtereenvolgende Bundesbankpresidenten Pohl, Schlesinger en Tietmeyer was tussen begin jaren tachtig en 1999 waarschijnlijk groter dan die van de latere ECB-presidenten Duisenberg en Trichet. De Bundesbankiers hoefden niet eens compromissen te sluiten in Europees verband. Nog in in 1997 verhinderde Tietmeyer met behulp van de Duitse publieke opinie dat de regering-Kohl zijn goudreserves opwaardeerde om zo de staatsschuld omlaag te brengen.

Sinds de Bundesbank in 1999 opging in de Europese Centrale Bank, is haar macht tanende. De eens mytische `Buba' is gewoon één van de deelnemende centrale banken geworden. Zelfs het toezicht op de banksector – een resterende raison d'être voor andere centrale bankers – heeft zij in Duitsland niet. En economische denktanks, een andere bestaansreden, zijn er in Duitsland al genoeg. Bovendien stond Tietmeyers opvolger Welteke al niet bekend als een zwaargewicht. Hij stond op de schouders van een reus. En dan is een val extra pijnlijk.