Nuon en de politiek

Gasunie, voor de helft eigendom van de staat, heeft kritiek op de plannen van minister Brinkhorst (Economische Zaken, D66) voor de energiesector. Brinkhorst wil de energiebedrijven dwingen tot bedrijfsmatige opsplitsing in 2007, zodat de productie en levering enerzijds, en de stroomnetwerken anderzijds volledig gescheiden zijn. Volgens de directeur van Gasunie worden de energieconsumenten hiermee op extra kosten gejaagd. Wat vinden Brinkhorst en het Kamerlid Crone (PvdA) van deze kritische opmerking van Gasunie? Brinkhorst haalde deze week uit naar advertenties van een ander energiebedrijf in publieke handen, Nuon, waarin de plannen van de minister bekritiseerd worden. Crone stelde over deze advertenties schriftelijke vragen. Volgens Crone bedrijft Nuon politiek op kosten van de klanten en probeert het energiebedrijf de parlementaire besluitvorming ontoelaatbaar te beïnvloeden. Brinkhorst noemde de advertenties verkwisting van publieke gelden, waar de consumenten niets beter van worden.

Dit zijn argumenten van beleidsmakers die geen openbare tegenspraak dulden. Gelden dergelijke verwijten ook voor werkonderbrekingen bij verzelfstandigde overheidsbedrijven of voor demonstraties in Den Haag van werknemers in de zorg, het onderwijs of andere met publieke gelden gefinancierde diensten? Natuurlijk niet. Ook de overheid zelf uit zich veelvuldig in advertenties – van de `bv Nederland` tot `Nederland is klein, denk groot' – en in spotjes van Postbus 51 met vermanende boodschappen en subsidieert al tientallen jaren actiegroepen die tegen overheidsbeleid ageren.

Nuon en de overige energiebedrijven hebben reden om zich gepakt te voelen door de kabinetsplannen met hun sector. Ze dreigen hun kostbaarste bezit, de netwerken die een slordige 20 miljard euro (80 procent van de totale bedrijfswaarde) vertegenwoordigen, kwijt te raken en vervolgens een gemakkelijke prooi te worden voor overname door buitenlandse energiebedrijven die zelf wel over netwerken beschikken. Ze hebben alle recht om hun ongenoegen publiekelijk kenbaar te maken, zoals ze ook Europese juridische procedures tegen de kabinetsplannen kunnen aanspannen. Met advertenties, die Nuon overigens betaalt uit het reguliere jaarbudget voor reclame, inhoudelijke standpunten kenbaar maken is in Nederland aan een ieder toegestaan. Ook aan tegenstanders van het beleid van de minister en de opvattingen van een Kamerlid. Het minste wat Crone en Brinkhorst dienen te respecteren is de vrijheid van de energiebedrijven om hun argumenten publiekelijk uit te dragen.