Vuurwapens en drugs achter de bar

Om de verloedering te keren, pakt het Amsterdamse stadsdeel De Baarsjes de foute horeca in de Chassébuurt aan. Van de vijfentwintig zaken had slechts één alle vergunningen op orde.

De ramen en de deur van shoarmazaak Raphaël aan de Van Kinsbergenstraat zijn met planken dichtgespijkerd. In de lichtbak zit een groot gat. De telefoon is afgesloten. Café Adam in de Witte de Withstraat is gesloten. Ook Café Musica Latina aan de Admiraal de Ruijterweg is dicht. Een papiertje op het raam geeft als reden `wateroverlast'.

De Iraakse eigenaar van Musica Latina is ontredderd: ,,Eerlijk gezegd, ik weet niet wat ik moet doen.' Hij moet voor ,,een commissie van de gemeente' komen, zegt hij, ,,iets met vergunningen'. Want de echte reden voor de sluiting van een aantal horecaondernemingen is het beleid van het stadsdeel De Baarsjes in Amsterdam-West.

De horecaondernemingen liggen in de Chassébuurt. De helft van de Baarsjesbewoners is migrant. De buurt is als sociaal-economisch zwak te omschrijven. Om verder afglijden tegen te gaan, besloot het stadsdeel vorig jaar de ,,voor criminaliteit gevoelige horeca' te onderzoeken.

Om de verloedering van de Amsterdamse Chassébuurt te keren, zijn de vergunningen van alle vijfentwintig horecazaken onderzocht. Bij slechts één onderneming waren alle vergunningen in orde. Bij zestien zaken waren de overtredingen zo ernstig, dat verder onderzoek nodig was. Een aantal ondernemers is opgestapt. In de horeca werd een baaierd aan illegale activiteiten en verdachte goederen aangetroffen. Zo waren er gokkasten waarvoor geen vergunning was aangevraagd. Er werd een ruimte aangetroffen waarin illegalen lagen te slapen. In een alcoholvrije zaak werd sterke drank geschonken en de politie vond in de kelder van een snackbar ,,een forse zak met papiergeld'.

Wat er met de zak met geld is gebeurd, weet stadsdeelvoorzitter H.van Waveren niet. De politie buigt zich nog over een aantal strafrechtelijke zaken. Zo werden onder meer vuurwapens gevonden, lagen bij sommige ondernemers harddrugs en was er in enkele zaken sprake van heling. De stadsdeelvoorzitter wil niet op de details ingaan. Hij vindt dat ,,wel interessant', maar wil ,,geen rechercheur' zijn. Hij wil met bestuurlijke middelen de verloedering tot staan brengen. Hoe werken die middelen?

Neem horecahouder NN, om redenen van privacy moet hij anoniem blijven. Zijn fout was dat zijn café opviel. Nadat boven- en overburen hadden geklaagd over geluidsoverlast kwamen ambtenaren van het stadsdeel De Baarsjes bij hem kijken. Het eerste wat opviel toen zij bij het pand aankwamen, was dat de deur openstond, wat niet mag, en dat de muziek hard aanstond, hetgeen eveneens is verboden.

Veel horeca is in handen van migranten: Marokkanen, Egyptenaren, Irakezen en Turken. NN is een geval van dertien in een dozijn: migrant, achter in de twintig, wel een horecadiploma, maar geen ervaring. En hij had jarenlang in de bijstand gezeten. Toch was er een geldschieter die wel iets in hem zag. Van Waveren: ,,Een paar grote, Nederlandse exploitanten van gokautomaten verstrekken leningen aan met name kwetsbare migranten'. Op voorwaarde dat de ondernemer een paar gokkasten installeert, leent de exploitant hem geld voor de verbouw van het pand. Dan moeten er nog wel vergunningen worden aangevraagd.

Een horecaondernemer moet allerlei vergunningen hebben en aan diverse verplichtingen voldoen. Zo houdt een exploitatievergunning in dat de beheerder aanwezig moet zijn. Is hij er niet, dan kan een ,,bestuurlijke waarschuwing' worden gegeven. Komt de beheerder niet opdagen, dan kan de vergunning zelfs worden ingetrokken.

Dankzij de ervaringen van het Van Traa-team, dat de bestuurlijke aanpak van de georganiseerde criminaliteit ontwikkelde en met de Wet BIBOB (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) in de hand, kunnen gevestigde, malafide ondernemers snel worden aangepakt. Zo kan uit bestandsvergelijkingen naar voren komen dat iemand tekenen vertoont van ,,een slecht levensgedrag'. ,,En dan kunnen wij meneer weigeren om achter de bar te staan, want daar heeft hij een voorbeeldfunctie', aldus Van Waveren. In de zaak-NN kwam uit de BIBOB-zeef dat diens broer ooit een illegaal naaiatelier had gerund. De exploitant of leidinggevende mag geen recent strafblad hebben en mag niet gelieerd zijn aan het criminele circuit. Van Waveren: ,,We kijken ook naar netwerken.'

De bestuurlijke duimschroeven werden NN danig aangedraaid. Hij verzorgde maaltijden, terwijl hij slechts een vergunning had voor ,,kleine hapjes'. De Keuringsdienst van Waren constateerde ,,gebrekkige hygiëne'. Uiteindelijk wist NN geen andere uitweg dat een overval te ensceneren. Vervolgens was hij drie maanden zoek. Omdat in die periode geen klachten meer kwamen van overlast had het stadsdeel er weer een argument bij hem een vergunning te weigeren. Maar dat hoefde niet, hij had een huurachterstand en de woningbouwcorporatie zegde hem de huur op. Toen NN weer terugkwam, was hij horecaondernemer af en mocht hij zich meteen verstaan met de politierechter. In samenspraak met de verhuurder richt het stadsdeel de vrijgekomen ruimte in als atelier.

Het ,,opschonen' van de horeca is zo bevredigend verlopen, dat De Baarsjes het onderzoek uitbreidt naar alle horecagelegenheden in het gehele stadsdeel, om te beginnen in de Jan Maijenbuurt. Van Waveren: ,,We blijven de vriendelijke overheid. Alles kan, maar wel volgens de regels. De politie is er voor de veiligheid, maar met deze aanpak voorkom je veel. Het hoeft niet sensationeel te zijn om aan het langste eind te trekken.'

Gerectificeerd

Raphaël

Bij het artikel Vuurwapens en drugs achter de bar (dinsdag 6 april, pagina 2) stond een foto van de dichtgespijkerde shoarmazaak Raphaël. Het fotobijschrift vermeldde dat de onderneming is dichtgetimmerd ,,na een onderzoek naar dubieuze horeca door het stadsdeel'. Eigenaar M.Awad van de horecaonderneming betwist dat zijn zaak is gesloten naar aanleiding van `dubieuze praktijken'. Hij gaat er van uit dat de rechter er bij kort geding alsnog voor zal zorgen dat hij weer open mag.