Speel geen spelletjes met de wadden

De Adviesgroep Waddenzeebeleid kan tevreden terugkijken op de losgebarsten discussie over gaswinning in de Waddenzee. In betrekkelijk korte tijd lijkt ze erin geslaagd om de oude slogan van de milieubeweging: `Gas boren Wad verloren', volledig op zijn kop te zetten. Zonder het precies zo te verwoorden heeft de adviesgroep een nieuw mantra voor de Waddenzee aangedragen: de Waddenzee is alleen nog te redden door gaswinning toe te staan. Die stelling krijgt veel bijval, maar is minstens zo onwaar als de oude oneliners.

Wie het Waddengebied liefheeft, heeft moeilijke jaren achter de rug. Terwijl de discussie uitsluitende draaide om nieuwe gaswinning vanaf Lauwersoog en Peasens, zakte het Wad verder weg in een ecologische crisis. Bestuurlijke chaos, te omvangrijke schelpdiervisserij, toenemende scheepvaart en vervuiling misten hun uitwerking niet. De Adviesgroep Waddenzeebeleid adviseert nu aan deze bedreigingen een einde te maken. Dat is de spijker op zijn kop en tot zover kan ik dit rapport dus goed volgen.

Het is echter een raadsel waarom in hetzelfde advies wordt voorgesteld om een nieuwe bedreiging in het Waddengebied toe te laten in de vorm van extra gaswinning. Over de mogelijke schade van gaswinning kun je van mening verschillen, maar het is duidelijk dat het uit de diepe ondergrond weghalen van gas niet zal bijdragen aan een verbetering van het Waddenzeemilieu.

Voor de adviesgroep is dit blijkbaar geen probleem. Met verve wordt betoogd dat geen ecologisch bezwaar meer bestaat tegen gaswinning. En dat terwijl nog wel degelijk risico's bestaan. Dat is nu juist de essentie van de discussie over gaswinning in de Waddenzee.

In 1999 werd de Integrale Bodemdalingstudie Waddenzee afgerond. Na een onafhankelijke beoordeling van dit rapport concludeerde de regering, met steun van vrijwel de voltallige Tweede Kamer, dat er nog twijfel was over mogelijke blijvende aantasting van de Waddenzee door gaswinning. Uiteraard werd toen meer onderzoek toegezegd. Sindsdien is niets meer van dat beloofde onderzoek vernomen.

Wie het rapport goed leest komt dan ook tot de ontdekking dat de adviesgroep haar stellingname niet op nieuw onderzoek baseert, terwijl de suggestie wordt gewekt dat er nieuwe ontwikkelingen zijn, waardoor gaswinning wél acceptabel zou zijn.

Echt bezwaarlijk wordt het advies wanneer de koppeling wordt gelegd tussen een deel van de opbrengst van het Waddengas en de investeringen in het gebied. Dat is een haast perverse deal. Het is jammer dat de adviesgroep geen constructief advies heeft gegeven betreffende gaswinning. Op dit moment wordt geëxperimenteerd met technieken om gaswinning te combineren met waterstofproductie. Gas wordt direct na het oppompen omgezet in CO2 en waterstof. Het waterstof kan worden gebruikt als schone brandstof en de CO2 wordt teruggestopt in de oorspronkelijke gasbel zodat het niet bijdraagt aan het broeikaseffect én bodemdaling tegengaat. Die techniek is niet morgen beschikbaar, maar we hebben met het Waddengas ook geen dringende haast. Wie het Waddengas laat zitten creëert een kans om over 10 tot 15 jaar gaswinning zónder bodemdaling te combineren met duurzame energie. Dat zijn drie vliegen in één klap.

Diederik Samsom is lid van de Tweede Kamer en maakt deel uit van de PvdA-fractie.