`Primaat terug bij de politiek'

Het functioneren van de publieke sector wordt belemmerd door een oncontroleerbare `tussenlaag' van rekenmeesters, toezichthouders, adviseurs en managers in de publieke, semi-publieke en private sector. Ieder initiatief voor bestuurlijke vernieuwing heeft alleen kans van slagen als die laag wordt doorbroken.

Dit stelt vice-president Tjeenk Willink vandaag in De Raad in de staat, het jaarverslag 2003 van de Raad van State.

De afgelopen decennia is als gevolg van privatiseringen en het afstoten van overheidstaken een tussenlaag van semi-publieke en private bureaucratie ontstaan, die het politieke primaat frustreert, de uitvoerders belemmert en de burgers beperkt in hun publieke verantwoordelijkheid, stelt Tjeenk Willink.

Om de macht van dit ,,hechte verbond'' te doorbreken roept Tjeenk Willink Kamerleden op de resultaten van beleid weer op de voet te gaan volgen. Ook moet worden erkend dat de uitvoerders (artsen, leraren en agenten) de echte deskundigen zijn als het aankomt op het oplossen van problemen. Verder zou het particulier initiatief meer ruimte moeten krijgen.

Het kabinet wil deze regeerperiode een aantal bestuurlijke vernieuwingen invoeren, zoals een nieuw kiesstelsel en een gekozen burgemeester. Tjeenk Willink is daar niet onverdeeld positief over: ,,Personalisering, het rechtstreeks kiezen van bestuurders, levert in een mediatijdperk misschien wel meer herkenbare, maar niet automatisch betere bestuurders op.''

Volgens Tjeenk Willink wil met name de Tweede Kamer naast medewetgever te vaak medebestuurder zijn. Hij constateert dat ,,het incidentalisme'' toeneemt, hetgeen leidt tot ,,willekeur''. ,,De aandacht voor het incident gaat ten koste van de parlementaire aandacht voor wetgeving.''

In plaats van via parlementaire enquêtes de schuldvraag op te werpen, zou de Kamer moeten kijken naar de oorzaken van falend beleid. Dat zou niet alleen ,,aanzienlijk interessanter zijn, maar ook zicht kunnen bieden op wat er werkelijk aan de hand is''.

Willekeur : pagina 8