Premier van Polen vrijuit in affaire

De Poolse premier Leszek Miller is gisteren door een parlementaire commissie gezuiverd van betrokkenheid bij een van Polens grootste affaires ooit, over het manipuleren van de media.

Minister van Buitenlandse Zaken Wlodzimierz Cimoszewicz heeft ondertussen in een andere, kersverse affaire zijn ontslag ingediend. Hij wil opstappen na de onthulling dat vertrouwelijke documenten over hem en zijn ministerie op straat liggen. Het satirische weekblad Nie publiceerde Cimoszewicz' paspoortnummer en bloedgroep en beschikt naar eigen zeggen over namen en adressen van veiligheidsagenten van het ministerie. Cimoszewicz erkent dat onlangs computers op het ministerie met nieuwe harde schijven zijn uitgerust. De oude zijn mogelijk in verkeerde handen gevallen.

Miller heeft het ontslag geweigerd. Hij heeft Cimoszewicz gevraagd te blijven, in ieder geval tot Polens toetreding tot de EU, op 1 mei. De door affaires geplaagde Miller zal na 1 mei ook aftreden.

Miller werd gisteren vrijgepleit in de zogenaamde Rywin-affaire. Na maanden van spraakmakende openbare verhoren is een parlementaire onderzoekscommissie met vijf stemmen tegen vier tot een eindoordeel gekomen. Daarover is meteen een rel ontstaan, omdat op commissieleden druk zou zijn uigeoefend om een voor Miller gunstig oordeel te forceren.

De zaak-Rywin draait om een poging die Miller en zijn adviseurs zouden hebben gedaan om de kritische Poolse media te knechten. Zij zouden Polens grootste uitgever, Agora, een zeer gunstige mediawet hebben beloofd in ruil voor 17,5 miljoen dollar en een minder kritische pers. Het geld was bestemd voor de partijkas van de SLD, Millers sociaal-democratische partij. De boodschapper van dit voorstel was filmproducent Lew Rywin, van The Pianist en Schindler's List.

Tot vorige week werd aangenomen, op basis van de publieke verhoren, dat de commissie een link legde tussen Rywin en de regering. De nu gepresenteerde eindconclusie luidt heel anders: Rywin heeft alleen gehandeld. Een van de argumenten die worden aangevoerd is dat het wettelijk onmogelijk is om zo'n groot bedrag, 17,5 miljoen dollar, op SLD-rekeningen te storten. Het kan dus, alleen al om technische redenen, geen voorstel van Miller zijn geweest.

De verrassende eindconclusie is op papier gezet door commissielid en SLD'er Anita Blochowiak. Zij kreeg de steun van vier van de tien commissieleden. Door de afwezigheid van een lid ontstond er een meerderheid voor haar rapport, dat door de voorzitter als ,,ridicuul'' is bestempeld.

Commissielid Jan Rokita vroeg na de stemming om een pauze om ,,af te koelen''. ,,Ik schaam mij diep'', zei Rokita, die tijdens de verhoren de meest kritische vragen stelde. ,,Aan hen die hoopten op een beter Polen zou ik verontschuldigingen willen aanbieden.'' Het parlement moet stemmen over de eindconclusies. Tegen Rywin loopt nog een proces.