Geurloos brouwen in Boekelo

De nieuwe brouwerij van Grolsch is de kroon op het werk van aftredend bestuursvoorzitter Jacques Troch. ,,Ik wil geen sociaal kerkhof in het oosten.''

Wie in Boekelo een blinddoek voorbindt, zal vergeefs zoeken naar de nieuwe brouwerij van Grolsch. Waar je in de omgeving van de twee oude brouwlocaties in Enschede en Groenlo nog op de reuk af kon gaan, verraadt de nieuwe brouwerij aan de buitenkant niets. Pas binnen, in de ontvangsthal, dringt de geur van mout in de neusgaten. De brouwerij, die morgen officieel wordt geopend, is geheel geur- en geluidloos voor de omgeving. Vanuit nostalgisch oogpunt ,,best wel jammer'', vindt bestuursvoorzitter Jacques Troch. ,,Want zeg nu zelf, hoeveel klachten kregen wij vroeger over stankoverlast? Dit ruikt gewoon lekker.''

De nieuwe brouwerij, ingeklemd tussen de snelweg A35 en het dorp Boekelo, is volgens Grolsch ,,de meest geavanceerde brouwerij ter wereld''. Het brouw- en verpakkingsproces is grotendeels geautomatiseerd. Aan het aan- en afvoeren van flessen en fusten en het afvullen van het bier komt geen mensenhand meer te pas. Robots hebben het werk overgenomen. Door de automatisering en het vervallen van één productielocatie daalt het aantal arbeidsplaatsen van 900 naar 750. Troch is er trots op dat er geen gedwongen ontslagen vallen, hoewel dit niet vanzelfsprekend was. ,,De scheidslijn was dun'', zegt hij.

Een zorgvuldig personeelsbeleid past in het beleid van Grolsch én dat van Jacques Troch. De 62-jarige Belg vindt de continuïteit van een bedrijf belangrijker dan almaar hogere winstcijfers. Aandeelhouders zijn belangrijk, zegt Troch, maar zeker niet belangrijker dan consumenten, dan werknemers en andere partijen die van Grolsch afhankelijk zijn, zoals leveranciers. ,,Het gaat om de kwaliteit van het leven en de waardigheid van de mens'', citeert Troch SER-voorzitter Herman Wijffels.

Troch, telg uit een brouwersgeslacht, afgestuurd in de rechten, notariaat en criminologie, zegt de laatste jaren `wat menselijker' te zijn geworden. ,,Het is een bepaalde evolutie, naarmate je ouder wordt. Maar het heeft ook te maken met de verschillende verantwoordelijkheden die je als bestuursvoorzitter krijgt.''

De vuurwerkramp versterkte het proces. De oude Enschedese brouwerij staat pal naast de wijk Roombeek en liep bij de zware explosies op 13 mei 2000 grote schade op. Omdat het een zaterdag was, en er dus weinig werknemers aanwezig waren, vielen er geen dodelijke slachtoffers in de brouwerij. Wel was er persoonlijk leed in de families van veel werknemers. ,,Je gaat met zijn allen door een hel'', vat Troch de weken en maanden na de vuurwerkramp samen. Iedere getroffen werknemer kreeg persoonlijk van hem bezoek. Het besef dat de ramp vele malen slechter had kunnen uitpakken, is nog steeds aanwezig.

De opening van de brouwerij is het hoogtepunt in de veertienjarige carrière van Troch bij Grolsch. Lange tijd was het door bezwaren van de omgeving onzeker of Grolsch op deze plek wel nieuw mocht bouwen. Nu de klus geklaard is, komt volgens Troch zijn opvolger A. Pasman (ex-Philips) aan het hoofd te staan van een financiëel sterk bedrijf. [Vervolg GROLSCH: pagina 18]

GROLSCH

'Er komt weer de-globalisering'

[Vervolg van pagina 15] Ook na de investering in de brouwerij (277 miljoen euro) heeft Grolsch nog altijd een solvabiliteit van 60 procent. ,,Welk bedrijf heeft zo'n balans en zo'n brouwerij'', luidt de retorische vraag van Troch.

De moderne brouwerij, een sterk merk en een goede financiële positie vormen in de ogen van Troch de basis van het zelfstandig voortbestaan. Grolsch, gesticht in 1615, is de afgelopen jaren als zelfstandig bedrijf al herhaalde malen afgeschreven. Het zou te klein zijn voor de internationale markt, zeiden analisten van banken én topmannen Vuursteen en Thijs van Heineken en Interbrew. Het Belgische Interbrew (Dommelsch, Hoegaarden) heeft in 1998 geprobeerd Grolsch over te nemen. Maar een serieus gesprek met Troch was niet mogelijk, klaagde Thijs. Geen wonder, zegt Troch. ,,Ze waren primair geïnteresseerd in het merk. Ze wilden geen nieuwe brouwerij bouwen, Groenlo sluiten en een deel van de productie naar elders verplaatsen. Daar werk ik niet aan mee. Ik wil geen sociaal kerkhof in het oosten van het land.''

Bovendien gelooft Troch niet in eindeloze schaalvergroting. ,,We gaan op weg naar een de-globalisering.'' Bedrijven zullen zich terugtrekken op hun kernactiviteiten, voorspelt hij. ,,Eigenlijk loopt Grolsch, omdat wij alleen maar in bier doen, voorop. Mega-superondernemingen zijn niet meer aan te sturen. Je zou het de grote bazen bijna vergeven dat ze niet meer weten wat er in hun bedrijf allemaal gebeurt'', zegt hij fijntjes.

Met een brouwvolume van 3,2 miljoen hectoliter is Grolsch een relatief kleine speler op de internationale biermarkt. De groei moet uit het buitenland komen, want de afzet in Nederland – waar Grolsch een marktaandeel van 15 procent heeft – loopt de laatste jaren telkens licht terug. De bierwereld is niet innovatief genoeg geweest, zegt Troch. ,,Ook Grolsch niet.'' De laatste innovatie, het freshbeer Zinniz, draaide weliswaar op een mislukking uit; toch denkt Troch dat met kleur, smaak, alcoholgehalte en verpakkingen nog genoeg winst valt te boeken, zodat er op zijn minst een stabilisatie op zal treden.

Troch betreurt het oprecht dat er in Nederland melk en karnemelk bij de lunch wordt geserveerd. Zijn culinaire wens? Een bierdiner. Pils bij het aperitief, een witbier bij het voorgerecht; bokbier bij het hoofdgerecht en een abdijbier bij het kaasdessert. ,,Waarom zou dat in Nederland niet kunnen?''