Dressuurtrainer met oog voor details en amazone

Anky van Grunsven won zondag voor de zesde maal de wereldbekerfinale dressuur. Na vijf zeges met Bonfire nu voor het eerst met Salinero. Aan de basis van het succes staat haar trainer en levenspartner Sjef Janssen.

Geen pas van Gestion Salinero ontgaat de priemende blik van Sjef Janssen (54), trainer en levenspartner van Anky van Grunsven. Op het eerste gezicht lijkt alleen een goed glas wijn, een mooie vrouw, of een niet ontdekt getalenteerd paard waarvoor hij reeds een koper weet, hem te interesseren. Als Van Grunsven Salinero in Düsseldorf bestijgt, krijgt Janssen de alertheid van een jachtluipaard. Hij kruipt in de huid van het paard en geeft Van Grunsven enkele essentiële aanwijzingen. ,,Als ik nu nog veel moet vertellen kunnen we Salinero beter weer inladen. Dan hebben we hier niets te zoeken'', verklaart Janssen zijn zwijgzaamheid.

Salinero kwam tien dagen voor Van Grunsvens vertrek naar de Olympische Spelen van Sydney (2000) bij hen op stal. Na ruim een jaar stapte ze voor het eerst op het paard. Het klikte en Van Grunsven ging verder waar Janssen was opgehouden. ,,Ik heb hem thuis helemaal klaargemaakt en gezorgd dat de basisafrichting honderd procent is. Toen Anky haar been brak ben ik doorgegaan met het trainen van Salinero, met als resultaat dat Anky vorig jaar zonder problemen Nederlands kampioene werd.''

Het opleiden van paarden voor de Grand Prix is voor Janssen het meest boeiende aspect van de paardensport. Het rijden van wedstrijden vindt hij niet interessant. Janssen, geen praktiserend katholiek, vergelijkt het trainen van paarden met de processie van Echternach: twee passen voorwaarts, één pas terug. Iets nieuws leren en dan teruggaan naar de vorige les om zo de progressie te bevestigen.

,,Voordeel is dat als iets fout gaat, ik nooit ver terug hoef'', weet Janssen. In de training passeren alle door het paard geleerde lessen steeds de revue. Als een oefening duizendmaal met succes is herhaald, weet de levenspartner van de olympische kampioene dat tweeduizend oefeningen niet direct een beter resultaat opleveren, maar wel als een extreme omstandigheid zich plots voordoet. Daarop moet het paard zijn voorbereid.

Voor de winst mag immers niets van toeval afhangen, zeker niet bij een vluchtdier als een paard van nature is. ,,Mijn consequente training, de begaafdheid van Salinero om het te kunnen en te willen doen en het talent van Anky in de ring maken ons tot een volkomen drie-eenheid'', lacht Janssen. Soms stapt hij zelf wel eens op Salinero, want vanuit het zadel voelt het toch anders aan dan het er vanaf de kant uitziet. Van Grunsven kijkt op zo'n moment met argusogen toe, omdat zij op haar beurt dingen ziet die haar zijn ontgaan.

Een van de problemen waar Janssen tegen aanliep bij Salinero was zijn nerveuze, bijna achterdochtige karakter. Het paard is voor veel dingen bang, ook al is het er al honderd keer zonder het te zien langsgelopen. ,,Dat hebben we opgelost door naar veel kleine wedstrijden te gaan. Salinero moest kilometers maken op vreemd terrein om aan de andere omgeving te wennen.''

Bij de dopingcontrole in Düsseldorf toont Salinero, wat voor angsthaas het is. Als de dierenarts met een lange stok de paardenbox binnenstapt, gaat de zwarte ruin in de hoek staan. De arts probeert Salinero te laten plassen, maar het paard houdt angstvallig de stok met het opvangbakje in de gaten. Na een half uur wachten zonder het gewenste resultaat, neemt de dierenarts met een injectienaald aan de hals bloed af. Salinero krijgt een knuffel en een wortel als beloning voor de medewerking.

Janssen traint Van Grunsven. De succesvolle amazone traint op haar beurt Edward Gal, die afgelopen weekeinde tweede werd in de wereldbekerfinale. Op de vraag of Van Grunsven net zo'n goede trainer is als hijzelf, antwoordt Janssen kort: ,,Nee. Vrouwen missen nu eenmaal de eigenschap om consequent te zijn en zonder die eigenschap, het blijven letten op details, red je het niet als dressuurtrainer.''