Aarzelende acceptatie

Zwarte piloten werden in de Tweede Wereldoorlog nauwelijks ingezet. Charles McGee was een van de weinigen.

Zwarte mannen zouden niet over de capaciteiten beschikken om een gecompliceerd apparaat als een vliegtuig te besturen. Bovendien zouden ze door hun onstuimige temperament een onberekenbare factor zijn in luchtgevechten. Tot die conclusies kwamen Amerikaans onderzoekers in de jaren twintig.

Toch werd Charles McGee piloot. Een beroemde zelfs. Charles is één van de Tuskegee Airmen. Een stapel biografieën ligt voor hem op een campingtafeltje, opgesteld in een stille uithoek van een lawaaiig vliegfeest in Florida.

McGee: ,,Eind jaren dertig begonnen ze bij blanke universiteiten en masse jachtvliegers op te leiden. Maar niet bij de handvol zwarte hogescholen die er al waren. Na protest van zwarte instanties kwam er toch één zwarte vliegschool. Die werd gevestigd bij het plaatsje Tuskegee, diep in het zwaar gesegregeerde Alabama.''

De Tuskegee Airmen bleken niet alleen te kunnen vliegen, ze deden het gemiddeld zelfs beter dan de blanken. Menig record vestigden de vijfhonderd zwarte piloten: één van hen schoot vijf vliegtuigen neer in vier minuten, een nog nooit vertoond wapenfeit. Een andere wist zelfs een compleet schip tot zinken te brengen. Glans en glorie. Met de notoire keerzijde: zestig Tuskegee Airmen betaalden de eer om jachtvlieger te mogen worden met de dood.

De verhoudingen met de rest van de piloten bleven moeizaam. Zo ontmoette een squadron van de Tuskegee Airmen in 1944 een aangeschoten bommenwerper boven Duitsland, en begeleidde deze naar veilig gebied, een vliegveld niet ver van hun eigen standplaats. 's Avond kwam de bemanning van de bommenwerper met flessen drank langs om hun collega's te bedanken. Toen ze zagen dat het eskader geheel uit zwarte mannen bestond, stapten ze zwijgend weer in hun jeep en keerden om.

Na de oorlog vloog McGee nog honderden missies boven Korea en Vietnam. ,,Ik had genoeg van oorlog, maar ik werd niet aangenomen bij de luchtvaartmaatschappijen. Ik mocht wel in een straaljager vliegen. Een raar idee. Aan de andere kant van de wereld voor de democratie vechten, terwijl je thuis de meest elementaire burgerrechten onthouden werden.''

McGee zwijgt. Verderop scheren bontgekleurde stuntvliegtuigen boven een juichende menigte. Veel bezoekers trekt het tentje van de Tuskegee Airmen dan ook niet. Na mij komt een oude, blanke Amerikaan aangeschuifeld. Hij begint een monoloog over zijn eigen oorlogservaringen, bedankt McGee hoogdravend voor wat hij heeft gedaan in de oorlog, en wandelt door. McGee heeft er geen woord tussen gekregen. Hij kijkt de man zwijgend na, glimlacht moeizaam, en vraagt of ik een boek wil kopen.