Veilig thuis

Alie Oving ziet er in haar uniform uit als een politieagent maar zij is toezichthouder. Overal inzetbaar bij de Stichting Veiligheidszorg Drenthe. Het woord `stadswacht' willen ze bij de stichting in Emmen niet meer horen. Ze kunnen veel meer dan vijf dagen in de week een rondje om de kerk lopen. Een camping bewaken. Surveilleren in een sloopbuurt. De politie helpen bij het ontmantelen van hennepplantages. Adviezen geven over inbraakpreventie. Tasjesdieven op heterdaad betrappen. Het verkeer regelen en toezicht houden op gevaarlijke routes naar school.

Vandaag is Alie arrestantenbewaarder op het politiebureau. Afwisselend werk. Arrestanten begeleiden en eten geven. Foto's maken. Vingerafdrukken afnemen.

In veel Nederlandse gemeenten neemt het aantal toezichthouders af, omdat het rijk het budget voor gesubsidieerde arbeid heeft verlaagd, maar in Emmen neemt directeur Henk de Rade van de Stichting Veiligheidszorg juist méér mensen in dienst. Hij heeft een zogenoemde derde geldstroom op gang gebracht en laat zich betalen door de afnemers van toezicht. Vijftien euro per uur. Zo kunnen de toezichthouders in Emmen ook zonder subsidie hun eigen broek ophouden.

Het nieuwste experiment is hulp aan alleenstaande ouderen. De toezichthouders hebben een contract afgesloten met WoonZorg, een organisatie die personenalarmering verzorgt voor thuiszorginstelling Icare. De gemiddelde cliënt van WoonZorg is een 79-jarige alleenstaande vrouw. De cliënten beschikken over een knop aan een koord die ze in nood kunnen indrukken, bijvoorbeeld als ze in huis zijn gevallen.

Sinds kort kunnen ze ook op de knop drukken als zij zich onveilig voelen. In dat geval komen de toezichthouders eraan. Binnen een half uur. Met z'n tweeën. Een geruststellend idee.

WoonZorg praat de klanten met het aanbod geen angst aan, zegt directeur Fred te Riet. Integendeel. Maar er is behoefte aan. Men wil een hand op de schouder. Het komt regelmatig voor dat thuiszorgers worden gebeld niet om zorg te verlenen, maar om angstige ouderen gerust te stellen.

Wat ouderen tegenwoordig bang maakt, zegt Fred te Riet, zijn jongeren die herrie schoppen in hun buurt. Ze zijn bang als ergens is ingebroken. Ook de moord op het zogenoemde wandelvrouwtje in Emmen heeft veel ouderen geschokt. Vandaar de knop. Die draagt bij aan het welbevinden van ouderen.

De toezichthouder is volwassen geworden, zeggen ze in Emmen. Straks mogen toezichthouders van het ministerie van Justitie ook boetes uitdelen als onderdeel van het beleid om kleine ergernissen aan te pakken. Fietsen in voetgangersgebieden. Wildplassen. Hondenpoep. Alcohol op de openbare weg.

Alie Oving ziet ernaar uit. Wie boetes mag uitdelen, zegt ze, krijgt meer respect.