Andsnes: fraai Schumannconcert

In de driedelige kamermuziekserie rondom de Noorse pianist Leif Ove Andsnes (1970) staat de muziek van Schumann centraal. Andsnes bewondert deze componist om zijn koortsachtigheid , zijn heftige bewogenheid: ,,Bij geen enkele componist is de emotionele expressie zo direct als bij Schumann.''

Terwijl bij componisten als Beethoven of Brahms de nadruk ligt op de structuur, bezwijkt in de muziek van Schumann de constructie vaak bijna onder de intensiteit van de voortdurend wisselende gevoelens waaraan hij uitdrukking geeft.

Het was dan ook een briljante gedachte om het Tweede pianotrio en het Derde pianotrio van Schumann te combineren met twee modernere werken, waarin juist geprobeerd wordt met zo weinig mogelijk middelen het maximale te zeggen: de Hommage à R. Sch. voor klarinet, altviool en piano (1990) van György Kurtág en de Vier Stücke, opus 5 voor klarinet en piano (1913) van Alban Berg.

Om Schumanns hyperromantische turbulentie optimaal tot de verbeelding te laten spreken, had Andsnes de violist Christian Tetzlaff en de celliste Tanja Tetzlaff uitgenodigd om zich gezamelijk in het avontuur van zijn pianotrio's te storten. Het bleek een uitstekende combinatie.

Onstuimigheid typeerde het openingsdeel (`Sehr Lebhaft') van Schumanns Tweede pianotrio, waarin de natuurlijke muzikale evenwichtigheid van Andsnes een schitterende basis vormde voor de intense lyriek van violist Christian Tetzlaff en de impulsieve drive van zijn zusje Tanja. In dit heftige deel raakten Schumanns architectonische bouwstenen soms nog teveel bedolven onder het muzikale tumult. Maar gaandeweg kwam er meer lijn en balans in de uitvoering van het begaafde drietal. Andsnes en zijn collega's excelleerden in empathie, zowel waar het de communicatieve kwaliteit van hun samenspel betrof als het aanvoelen van de muziek van Schumann.

Er volgden twee ideale uitvoeringen van de miniaturen van Kurtág en Berg, helder als kristal en prachtig gedoseerd van spanningsopbouw en dynamiek. Klarinettist Martin Fröst bleek geniaal in het uitvinden van de wonderlijkste klankkleuren. Hij bezwoer zijn instrument én de muziek met de elegantie en trefzekerheid van een topdanser, die zóver boven de beperkingen van zijn techniek is uitgestegen dat hij lijkt te zweven. Andsnes leverde daarbij een solide ondergrond, met de warme en krachtige uitstraling van een betoverend landschap.

Hoogtepunt van de avond was zonder twijfel de uitvoering van Schumanns waanzinnig gedreven Derde pianotrio, een dramatisch en mysterieus werk dat er volgens Andsnes zo diep inhakt `dat het wel lijkt alsof er vergif in zit'. Samen met Christian en Tanja Tetzlaff gaf hij er een indringende en gepassioneerde vertolking van, waarin Schumanns vreemde en angstaanjagende demonen overtuigend in evenwicht werden gebracht met meer lyrische, tedere en gelukzalige flarden.

Concert: Leif Ove Andsnes (piano), Christian Tetzlaff (viool), Tanja Tetzlaff (cello), Martin Frost (klarinet). Programma: muziek van Robert Schumann, György Kurtág en Alban Berg. Gehoord: 4/4 Concertgebouw Amsterdam. Radio 4: 23/4, 10.30 uur. Volgende concert in deze serie: 15/4 Concertgebouw Amsterdam.