Sylvana met boeken: ik ben een doorsnee lezer

Sylvana Simons – ex-TMF, ex-Sexquiz on the beach – legt aan Monique Snoeijen uit waarom ze de ideale presentatrice is van `Kaft', het nieuwe boekenprogramma van RTL 4. ,,Ik hoef niet te pretenderen dat ik er verstand van heb.''

Brutaal is het wel, zegt Sylvana Simons. Als commerciële omroep een boekenprogramma maken (,,massa's mensen lezen hoor''), dat laten sponsoren door boekenclub ECI (,,bah, sponsor, vies woord'') en de presentatie in handen geven van haar, Sylvana Simons, ex-presentatrice van Sexquiz on the beach waar mannen slagroom van borsten likten.

Ze zit in de zonnige serre van het Amstel Hotel met een bijna kaal hoofd, een lange zwarte jurk en een vierkante zwarte bril op. Simons verandert vaker van uiterlijk dan Madonna. Dit is haar nieuwe look voor het boekenprogramma Kaft, dat vanaf zondagvond bij RTL 4 wordt uitgezonden.

Kaft gaat `niet uitsluitend' over `de literaire hoogstandjes voor de culturele elite van Nederland' maar over alle populaire boeken; van fictie tot boeken over praktische onderwerpen en van kinderboeken en reisverhalen tot – jawel – echte literatuur. In de studio zal acteur/muzikant Joris Lutz als ervaringsdeskundige verhalen van zijn vorderingen op het gebied van koken, yoga of punniken of waar hij maar een boek over heeft gelezen. En in elke uitzending zit een optreden van een muzikant.

Sylvana Simons heeft in haar leven ,,nog nooit langer dan twee minuten'' naar een boekenprogramma op tv gekeken. ,,Leuk dat Michaël Zeeman zo bevlogen is en zo'n grote liefde koestert voor het geschreven woord, maar voor mij is dat programma niet gemaakt.'' En het boekenprogramma van Hanneke Groenteman was dan misschien minder elitair, maar ook daar had Simons het gevoel dat ze zat te kijken naar ,,een leesclubje waar ik niet bijhoorde''.

Dat moet dus anders. ,,Je moet de kijker erbij betrekken. Hoe? Bijvoorbeeld door vaker in de camera te kijken.'' Maar ook door op de stoel van de lezer te gaan zitten, zegt ze. ,,Ik ben geen boekenfanaat. Als ik tijd heb lees ik graag, maar dat is zelden, want ik heb dus nooit tijd.'' Maar daardoor staat ze wel aan de kant van de kijker, zegt ze. ,,Ik hoef niet te pretenderen dat ik er verstand van heb. Alle vragen die in mij opkomen, kan ik stellen. Ik ben een doorsnee-lezer, geen deskundige.''

GEERT MAK

In de eerste aflevering heeft Sylvana Simons kinderboekenschrijfster Carry Slee aan tafel (geliefd bij kinderen, genegeerd door literatuurcritici), samen met `het nieuwe fenomeen' James Thomas, een jonge zanger/pianist met maar één arm. In de tweede aflevering zit Geert Mak samen met ex-Idols zangeres Hind. Aan het boek In Europa van Mak is Simons drie keer begonnen, drie keer heeft ze afgehaakt. ,,Zó taai.'' Ze zal de enige wel niet zijn, die het boek van Mak niet uitleest, denkt ze. ,,Alleen – ik durf het ook hardop te zeggen. De critici zullen wel weer op hun achterste benen staan, maar Mak reageerde daar heel leuk op. Ik mag mezelf zijn in dit programma. Wist je trouwens dat Mak zelf John Grisham en Baantjer op de plank heeft staan?'' Dat Remco Campert haar in zijn Volkskrant-column een `boekenbabe' noemde vond ze ,,erg makkelijk''. ,,En Henk Spaan dan? Die gaat ook een boekenprogramma presenteren. Is hij dan een boekenhunk?''

Zelf leest ze graag spirituele boeken. Het boek wat het meeste indruk heeft gemaakt is Een ongewoon gesprek met God van Neal Donald Walsh. ,,Daarin stelt de schrijver universele vragen aan God die heel logische antwoorden geeft.'' Ze las het anderhalf jaar geleden in een hangmat in Costa Rica, terwijl de apen boven haar hoofd hingen. ,,Ik stond op het punt om te gaan trouwen. Als je een levenslange verbintenis aangaat, sta je toch even stil bij de dingen: wie ben ik; hoe wil ik mijn leven inrichten; wat is het beste dat ik mijn partner te bieden heb? Dat boek heeft mij de bevestiging gegeven dat ik op de goede weg ben.''

Het had ook heel anders met Sylvana Simons kunnen aflopen. Daar gaat ze zelf nog ooit een boek over schrijven. ,,Ik heb een verhaal'', zegt ze. ,,Mensen vragen me vaak naar dat verhaal.'' Het is een verhaal over de pijn in haar leven, zegt ze, maar ook over de kracht om door te gaan. Over de soms moeizame relatie met haar vader. En over de zwarte periode met de vader van haar eerste kind. Op haar twintigste werd ze zwanger. De relatie met de vader was slecht. Hij mishandelde haar. Ze ging bij hem weg – al was dat niet makkelijk. Later pleegde hij zelfmoord. ,,Dat is niet allemaal in een paar zinnen te vertellen. Om het goed te kunnen begrijpen moet je de context erbij hebben. Ik heb rust en tijd nodig om het op te schrijven, om het allemaal weer te herbeleven. Eigenlijk zou ik een jaar een werkplek op Schiermonnikoog moeten hebben of zo.'' Maar eerst moet ze nog heel hard nadenken of ze het wel durft op te schrijven als een autobiografie.

TULBANDEN EN PRUIKEN

Sylvana Simons verhuisde als peuter met haar ouders uit Paramaribo en groeide op in Hoorn. Ze heeft vijftien halfbroers- en zussen. Sylvana was het nakomertje. Een eigenwijs kind, zegt ze, met een grote behoefte aan vrijheid. Haar leraar aardrijkskunde noemde haar `het grote geuren- en kleurenwonder' vanwege de tulbanden en pruiken die ze droeg. Ze maakte haar school niet af. Op haar vijftiende ging ze op kamers wonen in Amsterdam en volgde de balletacademie van Lucia Marthas. Ze verdiende haar geld met dansen in discotheken en bij optredens van artiesten. Het was bij het showballet in Countdown dat Lex Harding haar opmerkte en haar – enkele jaren later – vroeg om presentatrice bij het nieuwe muziekstation TMF te worden. Daar presenteerde ze het programma Sylvana's Soul en kreeg de bijnaam `the Dutch queen of R & B'. En ze werd – zeer tegen haar zin in – het rolmodel voor zwarte meisjes. ,,Witte Nederlanders zien me inmiddels wel als een persoon. Maar vooral Surinamers zeggen nog wel eens tegen me: `Laat jij maar zien hoe we ook zijn'. Kom op zeg, daar heb ik helemaal geen zin in. Natuurlijk vind ik het leuk dat ze trots op me zijn, maar ik wil niet verantwoordelijk worden gehouden voor het imago van de hele Surinaamse gemeenschap.''

Is haar leven wel bijzonder genoeg voor een boek, vraagt ze zich wel eens af. Maar als vrienden fragmenten uit haar dagboek lezen – dat ze al bijhoudt zolang ze schrijven kan – zeggen ze: je moet doorgaan, dit is hartstikke mooi. ,,En misschien dat anderen iets aan mijn verhaal hebben. Ik wil geen boodschap uitdragen, maar: ik had overal kunnen zijn, ik zit nu hier. Ik heb een mooi leven.''

De laatste tijd schrijft ze in haar dagboek veel over hoe zij en haar twee kinderen (een meisje van 7 en een jongen van 11) samen met haar man en zijn twee dochters (15 en 16) een nieuw gezin in wording zijn. ,,Het gaat best hoor, maar niet zonder kleerscheuren. Ik heb er ineens twee tienerdochters bij, zonder dat ik de tijd heb gehad om daar in te groeien. Dan moet ik wel even wennen als ze, wanneer het buiten vijf graden vriest, met een blote buik de deur uit gaan.''

STEMPELTJE

Danseres, queen of soul, presentatrice van een platvloerse quiz, radiomaakster, tv-makelaar en nu het gezicht van een boekenprogramma - erg veel lijn lijkt er niet te zitten in de carrière van Sylvana Simons. ,,Er is moeilijk een stempeltje op mij te zetten'', zegt ze. ,,Ik ben heel veelzijdig.'' Of weet ze niet wat ze wil? Durft ze niet te kiezen? ,,Ik heb gekozen. Toen ik bij TMF wegging had ik geen idee wat ik zou gaan doen. Wilde ik een presentatrice zijn die elke week van een showtrap afdaalt? Dat heb ik de laatste jaren kunnen onderzoeken. Ik weet nu: nee, ik wil niet van die trap af. Geen entertainment, maar infotainment. Ik heb nu mijn punt gemaakt. Dit is wat ik wil: een programma waarin ik mijn persoonlijkheid kan laten zien.''

Sylvana Simons zit voorlopig dus – als het aan haar ligt – met haar neus in de boeken. Misschien dat ze, nu ze haar plek gevonden heeft, ook minder vaak en drastisch van uiterlijk veranderen zal? ,,Dat denk ik niet. Ik heb net een nieuwe collectie pruiken aangeschaft. Ik heb de afdeling promotie beloofd dat ik me gedurende de opnames van Kaft rustig zal houden, maar thuis kan ik me dus nog flink uitleven.''

Kaft, RTL 4, zondagavond, 18.55