`PvdA kiest eindelijk voor leefbaarheid'

Het gisteren gepresenteerde integratieplan van de PvdA is een belangrijke stap vooruit, zeggen prominente PvdA'ers in zes grote gemeenten.

Met het integratierapport dat de PvdA gisteren presenteerde zijn we als sociaal-democraten de ,,morele leegte voorbij'', zegt Paul Depla, PvdA-wethouder in Nijmegen. ,,Zonder dat we vervallen in de naïviteit van premier Balkenende die denkt dat de multiculturele samenleving te stoppen is.''

Een belangrijke stap vooruit. Dat is de typering die naar voren komt bij een rondgang langs bestuurders en raadsleden van de PvdA in zes grote gemeenten (Rotterdam, Amsterdan, Utrecht, Den Haag, Tilburg en Nijmegen). Wel is er kritiek op de milde positie inzake huwelijksmigratie. De verwachting dat regionale huisvestingsplannen echt zoden aan de dijk zetten voor kansarmen acht men overspannen.

Maar over het algemeen steunt men de notitie. De PvdA spreekt zich daarin uit voor een selectief immigratiebeleid, immigranten krijgen pas geleidelijk aan toegang tot de verzorgingstaat, inburgering is verplicht op straffe van sancties, in dertig gemeenten moet verplicht woningbouw komen die gericht is op spreiding van kansarme migranten en kinderen van migranten die in Nederland worden geboren krijgen automatisch de Nederlandse nationaliteit.

De PvdA, die bij de verkiezingen in mei 2002 werd afgestraft, heeft zich lange tijd afzijdig gehouden van het integratiedebat. Net als GroenLinks zien de sociaal-democraten integratie nu vooral als een kwestie van emancipatie. ,,Onze boodschap is'', zegt Depla, ,,dat wie hier naar toe komt verplicht moet integreren. Maar dat is meer dan het leren van de taal of het hebben van een baan. Het dwingt allochtone ouders ook om mee te doen op school of in de sportclub van hun kinderen. Zo houden we de boel in de wijken bij elkaar.''

Ook de Amsterdamse wethouder Ahmed Aboutaleb vindt dat het rapport ,,een realistisch antwoord geeft op de segregatieproblematiek in met name de grote steden, zonder dat het migranten in een hoek drijft zoals bijvoorbeeld de VVD nu doet''. Aboutaleb is blij dat de commissie zich niet heeft laten verleiden tot in zijn ogen onrealistische standpunten zoals de regering die heeft, over bijvoorbeeld inburgering in het land van herkomst.

Ook is hij ingenomen met het uitgangspunt dat er geen aanvullende eisen moeten worden gesteld aan huwelijksbruiden. De coalitiepartijen CDA, VVD en D66, maar ook de LPF willen bijvoorbeeld de leeftijd omhoog hebben naar 21, of zelfs 24 jaar. ,,Het is goed'', meent Aboutaleb, ,,dat we niet selectief te werk gaan, maar principieel blijven. Als we kiezen voor een hogere huwelijksleeftijd dan moet dat voor iedereen in dit land gaan gelden, niet alleen voor de niet-westerse migranten.'' Voor de wethouders Jan Hamming in Tilburg en Pierre Heijnen in Den Haag en PvdA-fractievoorzitter Bert Cremers in Rotterdam, is dit wel een heikel punt. ,,Daar gaan we net iets té soft mee om'', aldus Hamming ,,We moeten aan hen juist wel eisen stellen. Deze mensen zijn vaak al kansloos in hun eigen land, maar kansloos zijn in een vreemd land dat mogen we niet tolereren.''

Het is volgens hem een goede sociaal-democratische gedachte dat je deze mensen kunt emanciperen door van hen te verlangen dat ze in ieder geval al wat ouder zijn en redelijk zijn opgeleid. Ook Cremers zegt dat er een verkeerd signaal uitgaat van het idee dat wat huwelijksmigranten betreft de zaak bij het oude moet blijven. ,,Ik denk zelfs dat we het voorstel van GroenLinks moeten overnemen om een verbod op gedwongen huwelijken in te stellen. Nu worden meisjes met enige dwang en drang naar Nederland gehaald of worden allochtone meisjes hier gedwongen met een jongen uit het herkomstland te trouwen. Als ze wat ouder zijn dan kunnen ze meer tegenwicht bieden.'' Volgens Heijnen (Den Haag) is een hardere aanpak van importbruiden ,,niet te vermijden'', gezien de problematiek die dit met zich meebrengt, maar dan moet de maatregel, pas trouwen vanaf 21 jaar, wel voor iedereen in Nederland gelden.

Een échte gemiste kans vinden Hamming in Tilburg en Cremers in Rotterdam dat er in het rapport niets staat over de problematiek van de kansarme Antillianen die in grote getale naar Nederland komen. Een teleurgestelde Cremers: ,,Ook al zijn deze jongeren Nederlanders, we moeten ook aan hen opleidingseisen stellen.'' Hamming: ,,Ze moeten in ieder geval voor zichzelf kunnen zorgen. Velen kunnen dat nu niet.''

Wethouder Hans Spekman van Utrecht tenslotte, is ingenomen met het idee dat de veiligheid van buurten door het installeren van bijvoorbeeld camera's door de PvdA niet langer in strijd wordt geacht met de bescherming van de privacy. ,,Daarmee kiezen we nu definitief voor de leefbaarheid van buurten, in plaats van de privacy van een enkeling.''