`Ongelooflijk hoe gefixeerd ze zijn op Turkije'

Veel Turkse organisaties krijgen wel subsidie, maar bevorderen de integratie niet. Dat zegt de Turkse Nederlander en journalist Mehmet Ülger.

,,Links Nederland beschermt rechtse allochtonen'', zegt Mehmet Ülger. Hij moet er om glimlachen, maar echt begrijpen doet hij het niet. Vorige week is een `geactualiseerde herdruk' verschenen van Een zoektocht naar Turks extreem-rechts, Grijze Wolven dat hij samen met Stella Braam schreef in 1997.

Ülger en Braam gaan onder meer in op de gemeenteraadsverkiezingen van 2002 en welke politici afkomstig zijn uit de `pan-Turkistische' Grijze Wolven-beweging. Ook wijst het boek op extremistische websites als die van de Ülkücüler in Nederland. De herdruk ondersteunt een missie, zegt Ülger. Hij wil een bijdrage leveren aan het integratiedebat door te wijzen op het gevaarlijke isolement waarin migranten, waaronder Turken, leven. Een isolement dat vaak met overheidsgeld in stand wordt gehouden.

Met overheidsgeld en linkse sympathiebetuigingen. Neem ,,de knuffel-Turk van links'', Haci Karacer van de fundamentalistisch islamitische beweging Milli Görüs. Hij wordt van schrijver Geert Mak tot journalist Michael Zeeman omarmd, zo valt te lezen op de website van de beweging.

,,Maar op de homepage van Milli Görüs op internet staat dat volgens de profeet Mohammed de man het recht heeft zijn vrouw te slaan'', zegt Mehmet. ,,Het staat er in het Nederlands nog wel.'' Indien de vrouw volhoudt in gedrag dat de man niet welgevallig is, zo is te lezen, is het de man toegestaan zijn vrouw ,,op een zachte wijze fysikelijk (sic) te waarschuwen''. Niemand die daarover struikelt, constateert Ülger.

ülger: ,,Leden van de Turkse tegenhanger van de PvdA in Turkije, de sociaal-democraten, weigeren aan één tafel te zitten met vertegenwoordigers van Milli Görüs.'' Hij is het daarmee oneens omdat hij vindt dat het belangrijk is met elkaar in debat te blijven. Maar dat in Amsterdam burgemeester Cohen gewoon hun moskee bezoekt, vindt hij wel erg ver gaan. Dit gedrag van bestuurders en intellectuelen, en het verlenen van subsidies, gebruiken Turkse bewegingen om zich te legitimeren. Wanneer zij ergens een zaal huren voor een rechts-extremistische manifestatie kunnen zij Nederlandse argwaan wegnemen door er op te wijzen dat ze geld van de overheid krijgen of met lokale overheden in overlegorganen zitten.

Nederlanders een rad voor ogen draaien is Turkse subsidievragers wel toevertrouwd, meent Ülger. Zijn optreden als undercoververslaggever houdt in dat hij zich zelden kenbaar maakt als journalist. ,,Als ik ze wat vraag weten ze alleen dat ik Turk ben. Dan krijg ik heel andere antwoorden dan als een Nederlander of een Nederlandse journalist iets zou vragen''.

Actieve misleiding van Nederlanders is vaak niet eens nodig. Ülger beschrijft een moskee waarin, voor de goede verstaander, allerlei symbolen zijn te zien die verwijzen naar het Ottomaanse Rijk en het laatste kalifaat. Een Nederlander zegt dat niets, niet alleen omdat hij die symbolen niet kent, maar ook omdat hij geen nationalist ís. Nationalisme is een beladen begrip in Nederland, dat gelijkstaat aan xenofobie en grenst aan racisme. ,,Nederlanders'', zo meent Ülger, ,,hebben nauwelijks enig benul van hoe diep het nationalisme bij Turken leeft.'' Hij wijst op de Oostenrijkse politicus Haider die in de westerse media wordt afgeschilderd als een nationalist en rechts-extremist. Maar de idealen van Haider verbleken volgens hem naast die van de Turkse MHP, de moederpartij van de Grijze Wolven. Hij wijst op een bijeenkomst vorige maand in Den Haag waar de voorzitter van de jongerenpartij van de MHP, Alisan Satilmis, eregast was. ,,Satilmis heeft een demonstratie geleid tegen het vertonen van een film in Turkije over de genocide op de Armeniërs''. Het erkennen van die genocide staat bij nationalistische Turken gelijk aan landverraad.

Het nationalisme van de Turken staat integratie in de weg, meent Ülger. ,,Met integratie bedoel ik gewoon meedoen als er iets moet gebeuren in de buurt, met school of in de politiek.'' En dat doen de meeste Turken in Nederland niet. ,,Het is ongelofelijk hoe gefixeerd ze zijn op Turkije. Nieuws over Nederland krijgen ze vaak pas via een van de Turkse zenders. Maar ze weten alles over de actuele politieke ontwikkelingen in Turkije. En veel Turkse kinderen komen pas op hun vierde in aanraking met het Nederlands.'' Veel te laat, vindt hij. ,,Dan hebben ze Sesamstraat gemist en al die andere mogelijkheden om goed Nederlands te leren.''

De huidige trend om mensen uit het eigen land te huwen helpt de integratie ook niet. ,,Ze huwen iemand uit Turkije om hem of haar te `redden'. Vrouwen worden in Nederland thuis gehouden en mogen geen Nederlands leren. Zo houd je cultureel gehandicapte kinderen''.

Volgens Ülger heeft de gemeente Amsterdam in het verleden met minstens een miljoen gulden de Grijze Wolven ondersteund. ,,Niet omdat de Grijze Wolven zo bedreven zijn in misleiding. De voornaamste reden is de lakse houding van de verantwoordelijken. Men gaat af op werk- en beleidsplannen, zonder moeite te doen om uit te zoeken wie er precies achter zitten, welke activiteiten georganiseerd worden en met welk doel'', aldus Ülger in zijn boek. Hij doelt op steun aan het Turks Cultureel Centrum, de Turkse Jongerenvereniging en de bij de Turkse federatie aangesloten vrouwenorganisatie Kubra.

Ülger krijgt bijval van de Amsterdamse D66-politicus Zafer Yurdakul. Ook Yurdakul erkent dat veel gesubsidiëerde, Turkse organisaties erg op Turkije zijn georiënteerd. ,,Of ze integratie in de weg staan, wil ik niet meteen zeggen, maar je moet je inderdaad afvragen of ze integratie wel bevorderen.'' Hij vindt dat alle subsidies opnieuw moeten worden overwogen. Alleen die activiteiten die integratie bevorderen zouden subsidie moeten krijgen. ,,En dat moet ook worden gecontroleerd''.

Ülger wil niet met een foto in de krant, hij is weer undercover bezig.