Hollands Dagboek

Deze week verscheen Het Parool, als eerste Nederlandse dagblad, op het kleinere, tabloidformaat, net als Metro en Spits. Erik van Gruijthuijsen (43) is er hoofdredacteur. Vorig jaar verzelfstandigde zijn Amsterdamse krant, nadat opheffing binnen PCM Uitgevers dreigde. Van Gruijthuijsen is getrouwd met Maritte Braspenning en heeft twee dochters, Charlotte en Anne-Sophie.

Woensdag 24 maart

De chef van onze PS-bijlages, Mark Moorman, wil toch even weten wat er volgens mij eigenlijk op moet, op die twee hele dagelijkse agenda-pagina's. Eindelijk iemand die zich zorgen maakt. Er gaat te veel te goed. Ik bespeur te veel zelfvertrouwen, ik zie in te weinig ogen een ontluikende vorm van paniek. We liggen op schema, een week voor lancering, maar we zijn daar iets te zeer van overtuigd.

Dan is het altijd goed om Kees Tamboer op bezoek te krijgen. Hij is de man die mij, in de zomer van 1988, vers uit de provincie, onder zijn hoede nam op de redactie economie. Dat vadergevoel is nooit verdwenen. ,,Het ziet er geweldig uit, Erik, maar er zal toch een aantal mensen in eerste instantie schrikken van zo'n kleine krant.'' We nemen de speech door waarmee hij, op dag 1 van Het Nieuwe Parool, formeel met pensioen gaat.

Te lang, Kees, je wist het.

Aan agendabeheer doe ik niet meer. Het is open huis. Ook voor journalisten van buiten onze eigen redactie; de komende week gemiddeld twee afspraken per dag. Ik begin mezelf nu al geregeld te herhalen. Over een wereld die sneller, mobieler en visueler wordt en over de noodzaak een krant daaraan aan te passen.

In de vooravond naar het afscheid van Geert Dales, de zoveelste Amsterdamse wethouder die burgemeester wordt. De Leeuwarder Courant gaat plezier beleven aan deze man. Met Dales kun je ruzie maken zonder nasmaak. Altijd te bereiken, getraind in oneliners. Zegt PvdA-wethouder Duco Stadig: ,,Klopt mijn indruk dat jullie sinds Geert weg is minder nieuws hebben uit de boezem van het college?''

In Arti kom ik, voor het eerst sinds De Affaire, Rob Oudkerk tegen. Afgesproken het gesprek maar privé te houden.

Donderdag

Een naar Florida gevluchte Cubaan en een gewezen Oostduitser, Mario Garcia en Jan Kny, ontwierpen onze nieuwe krant. Mario is de missionaris van het tabloidformaat, Jan zijn schaduw. In acht weken, gespreid over negen maanden, schetsten zij aan mijn vergadertafel een krant op tabloid. Pagina na pagina, rubriek na rubriek. Ik stoorde me nooit aan hun aanwezigheid; werkte, belde, mailde, gewoon door.

Vandaag voer ik in Mario's aanwezigheid (`vloeken jullie wel in het Nederlands?') een chefsoverleg, een afrondend beraad met de tekenaars van de teruggekeerde stripserie Heinz en zelfs een sollicitatiegesprek.

Lunch met Raoul Heertje. Drie jaar stond zijn column, afgewisseld door die van zijn vader, linksonder op de voorpagina. Op tabloidformaat verliezen zij die plek, en Raoul vindt het niet erg `het meningencircus' te verlaten. Hij stopt, waar zijn vader Arnold, 70 en professor te Naarden, wekelijks een open e-mail-wisseling begint met Arnon Grunberg, 33 en schrijver te New York.

Een laatste lunch in cafe Kale, onze vaste stek. Weinig mensen zijn zo goed bestand tegen succes als Raoul Heertje.

Mario staat RTL-Boulevard, vurig, te woord. Milly van Stiphout, voorzitter van de Stichting Het Nieuwe Parool, komt ons moed inspreken.

In de vooravond naar de presentatie van het boek waarin Max Pam zijn herstel beschrijft na een hersenbloeding ontroerend en bij vlagen hilarisch. De naam Pam is onlosmakelijk met Het Parool verbonden. Max gaat weer voor ons schrijven: elke zaterdag, over media.

Krijg iets te vaak de vraag gesteld of ik `nog wel slaap'. Dat doe ik trouwens veel beter dan in het afgelopen jaar, in de dagen dat we los raakten van PCM, of in de maanden dat we een kwart van de redactie moesten ontslaan.

's Avonds achter mijn pc gewerkt aan het `bericht aan de lezer', waarin de overstap wordt toegelicht. Als altijd de tekst eerst maar voorgelegd aan Maritte. Te verdedigend, te verontschuldigend, zegt ze. Volgt het bekende patroon: eerst word ik boos over zoveel brutaliteit, daarna ga ik de tekst radicaal herschrijven.

Ik mis de goals van Kezman.

Vrijdag

Lange dag. Ik heb avonddienst, maar kan mijn afspraken overdag onmogelijk afzeggen. Die met Henk Hofland heb ik bovendien al drie keer verplaatst. Henks oordeel van het nulnummer vormt zo'n beetje de ultieme test. Als hij de krant tijdens de lunch in Plancius openvouwt, gebeurt iets onvergetelijks. Aan tafeltjes grenzend aan het onze – er zitten niet meer dan centimeters tussen – ontstaat opwinding.

,,Is dat 'm?''

Bedienend personeel, voorovergebogen: ,,Is-ie er dan al!?''

De krant gaat rond. Is het dan echt gelukt?

Intermediair zaagt me in de vooravond door op persoonlijk vlak, daarna aan de krant van zaterdag. Als een aftreden van de Poolse premier teletekst pagina 101 haalt, weet je dat het qua nieuws een moeilijke avond wordt. Maar de verslaggeving rond het beschamende vonnis in de zaak Anja Joos is goed gedaan. Om half twee kan ik weg.

Zaterdag

Altijd gesloopt na zo'n dienst. Toch vroeg uit bed, want Charly moet spelen. Heb me, met Roos, toch weer laten strikken om de tweede helft van het seizoen haar hockeyteam te coachen. Weet niets van die sport, maar kan wel heel hard roepen.

We verliezen.

Anne-Sophie heeft een feestje en wil blijven logeren. Verdorie. Haat het als ze er beiden op zondagochtend niet zijn. Dan kijken we gezamenlijk, in bed, op video – naar de uitslag van Idols.

Maritte had haar maatregelen al genomen: we gaan uit! In de Stadsschouwburg naar Romeo en Julia, in een tango-uitvoering (!) met Pierre Bokma.

Anne-Sophie heeft het mobieltje van haar moeder meegenomen. Sms van 22.04: `Disco vet cool.'

Charlotte heeft haar eigen gsm. Sms van 23.48: `Eindelijk: Alice is eruit bij Idols. Yesssss!'

Zondag

Hondsmoe, maar toch weer op pad. Mijn schoonmoeder viert haar verjaardag. Eerst naar mijn eigen moeder. Het weer is zo mooi dat ze, ingepakt, naar buiten durft, naar het graf van mijn vader. Een half jaar na zijn overlijden wordt het tijd een grafzerk te kiezen. Nog even mijn ouderlijk huis in. Nee, ze gaat niet meer terug.

Sentimental journey door de polders van Maas en Waal.

's Avonds maar wat liggen op de bank. Toch zo onrustig dat ik nog wat werk aan mijn speech voor woensdag.

Maandag

Jan Kny arriveert al vroeg. Nog een paar pagina's hebben zijn hand nodig. Hij is er nog de hele week, maar we werken in een krankzinnig tempo zes gecompliceerde pagina's af. Vooral de lezerspagina, waarop ik word geacht deze historische stap toe te lichten, en we laten zien wat nieuw is in de krant, kost tijd.

Om zeven uur, tot verbijstering van de familie, al thuis. Papa eet gewoon mee!

's Avonds Christian van Thillo aan de telefoon. De Persgroep – zijn bedrijf, onze Vlaamse grootaandeelhouder – is afgewezen als nieuwe eigenaar van PCM Uitgevers. Dat voelde hij sinds vorige week dinsdag eigenlijk al aankomen. Ik beschouw het als goed nieuws. Het zou bizar zijn om, na vijftien maanden zelfstandigheid, weer tot dezelfde groep te (moeten) behoren als de Volkskrant, Trouw en NRC Handelsblad. Ook prettig: hoeven we de brille van Van Thillo niet met de concurrentie te delen.

Speech geschreven. Door Maritte meteen goedgekeurd! Nu de tweede horde: Frits.

Frits Campagne was adjunct-hoofdredacteur tot de verzelfstandiging, nu is hij mijn directeur/uitgever. Bedenker van het verzelfstandigingsplan, maar altijd in de coulissen. Hij maakt al vijf maanden piepkleine winstjes na jaren van verlies, maar als hij daarover vertelt, doet hij dat per definitie met een zuinig gezicht. Frits is de enige collega die niet hoeft te praten om toch iets tegen me te zeggen.

Hij belt al een half uur na mijn mail: helemaal niks meer aan doen.

Dinsdag

Van ons voornemen de eerste krant op een `normale' dikte te houden van 48 pagina's, komt niets terecht. Het worden er 64, vooral door een enorm advertentieaanbod goed nieuws dus.

Het aanbod aan artikelen voor morgen is overigens net zo groot. En goed.

Misdaadverslaggever Bart Middelburg krijgt vrijwel zeker een primeur rond over het witwassen van crimineel geld via Holland Casino.

Juliana wordt bijgezet, maar het gaat volkomen langs me heen. Ik zie de krant pas als hij van de persen rolt; ben op de drukkerij voor opnamen voor RTL-Boulevard. Dat neemt te veel tijd, maar Beau en Albert zijn 's avonds erg complimenteus.

Directie-overleg aan de vooravond van de lancering. Belangrijkste mededeling: de lezersbrief aan abonnees heeft niet meer dan twee negatieve reacties opgeleverd.

Op de redactie is de spanning inmiddels van de hoofden te scheppen.

Woensdag 31 maart

Om kwart over zeven de eerste microfoon onder mijn neus, van Radio 1. Ik het besef dat ik dit verhaal vandaag nog wel een keer of tien moet afsteken.

Tot tien over elf zie ik pagina na pagina passeren. Ik loop rond en ik kijk. Naar het beeld van de pagina, naar fouten, naar foto's en naar het ritme van de krant.

De adrenaline spuit door mijn lichaam.

We sluiten op tijd. Om tien voor half twaalf spreek ik de redactie toe; de rillingen lopen over mijn rug.

Half twaalf op de drukkerij. Daar krijg ik een krant in handen gedrukt, die ik wil uitspreiden op de betonnen vloer. Cameramensen en fotografen omringen me, maar ik schrik me dood. Ik tref zes, wel zeven witte pagina's.

Een drukker: ,,Niks aan de hand jongen, beetje inschieten.''

Wim van Norden, de laatste nog levende mede-oprichter van Het Parool, overhandig ik het eerste exemplaar.

Op naar Paradiso.

De zaal is stampend vol, het volk zit tot op de balkons. Ik vecht tegen de brok in mijn keel. Dit voelt als de apotheose van een gevecht dat anderhalf jaar duurde.

Jubelende reacties.

Eerste editie geslaagd. Maar het moet nog beginnen.

Ik spreid de krant uit op de betonnen vloer en schrik me dood. Ik tref zes, wel zeven witte pagina's