Het lag toch niet aan Wim

Dolblij waren ze deze zomer in de Londense City, toen Wim Duisenberg werd afgelost door de Franse centrale bankier Jean-Claude Trichet. Na Duisenberg, met zijn bloemrijke taalgebruik en zijn slips of the tongue zou er nu eindelijk een bedachtzame topman van de Europese Centrale Bank komen die de financiële markten echt begreep.

De liefde was van korte duur: tot deze week om precies te zijn. Trichet had vorige week in een Duitse krant gezegd dat als het gedrag van de Europese consument zou blijven tegenvallen, de ECB haar beoordeling van de economische vooruitzichten zou herzien.

Centrale bankiers zeggen dat soort dingen niet zomaar, zo zijn ze op de financiële markten gewend. En dus braken de speculaties los dat Trichet de markten voorbereidde op de renteverlaging na de vergadering van donderdag 1 april. Maar daar nam de Fransman een neutrale positie in. Nee hoor, er was geen neiging om de rente te verlagen. En dat de ECB nu sprak van een rentestand die `in lijn' was met het handhaven van prijsstabiliteit, in plaats van `passend', daar moest niet al te veel achter worden gezocht.

Markten boos, Trichet uit de gratie. Toch is de Fransman een geheel andere persoonlijkheid dan Duisenberg. De haat-liefdeverhouding tussen de City en de ECB heeft kennelijk een structurele oorzaak.

Net als in bijvoorbeeld de accountancy, de rechtspraak en het ondernemingsbestuur gaapt er een gat tussen de rule based Angelsaksische wereld, en het principle based Europese continent. Niet zozeer de regels, maar de intentie prevaleert in Europa. Dat leidt tot misverstanden.

De ECB legt graag uit, en geeft persconferenties en interviews – kortom een nogal grote hoeveelheid tekst, die onmogelijk altijd tot op de letter consistent kan zijn. De Britse en Amerikaanse centrale bank doen dat niet. Rekenschap, accountability, is daar het kernwoord. Zij publiceren hun notulen na verloop van tijd. En dat doet de Europese Centrale Bank weer niet.

Dat zou geen probleem hoeven zijn, zij het dat de Angelsakische cultuur ook op het continent diep is doorgedrongen op de financiële markten. De ECB, met haar lossere en meer filosofische benadering, wordt zo beoordeeld door de kommatijgers van de dealingrooms. Dat geeft misverstanden. Vroeg of laat zal een van de twee partijen moeten inschikken. Of de ECB verandert haar communicatiebeleid, of de markten beoordelen de centrale bank op haar eigen, continentale merites.

Eén troost is er na de gebeurtenissen van deze week wel: aan Duisenberg lag het niet.