Costa!? Nee, Zusje!

Met hulp van de lezers gaat de Achterpagina op zoek naar de coolste films voor pubers.

Met kleuters is het makkelijk. Je zet ze voor de tv en laat de video of de dvd lopen met de fijnste Disney-klassiekers. Met de fast forward of scène-selectie laat je ze eerst kennismaken met de hoogtepunten. Mowgli ontmoet apenkoning Louis. Bambi en Stampertje op het ijs. Pinocchio op het Plezier-eiland. Ze vinden het allemaal mooi, ze willen het duizend keer zien en ze hummen `wat je van beren leren kan' zachtjes achterop de fiets.

Maar leg een puber maar eens uit waarom School of Rock niet leuk is en O Brother, Where Art Thou? wel. Dat The Groove Tube misschien net zo flauw is als American Pie, maar dat het flauwe van de ene toch origineler is dan dat van de andere. Dat Jennifer Lopez misschien wel eens in een goeie film heeft gespeeld, maar dat ze daarmee nog geen goeie actrice is. Dat Brad Pitt wel een stuk is, maar dat hij nooit zal leren lopen als Gary Cooper. Dat in Stagecoach misschien wel meer indianen worden neergeschoten dan zeerovers in Pirates of the Carribean, maar dat het daarmee nog geen gewelddadige film is. Dat Les Diaboliques net zo spannend is als The Others. Dat de beste westerns overgespoten samoerai-films uit Japan zijn.

Hoe breng je, kortom, zonder betweterig, betuttelend of bespottelijk te worden op wat oudere kinderen het benul over dat er mooie films bestaan die je niet meer in de gewone bioscoop kunt zien, die zelden of nooit op tv worden uitgezonden en die Videoland of Maxi Movie nergens in hun catalogus kunnen vinden, maar die toch de moeite waard zijn? Hoe help je een puber de kloof te overbruggen die de doorsnee Hollywood-productie (80 procent van het filmaanbod in Nederland) scheidt van films die niet uit het rek komen?

Een Engelse regisseur die in Nederland woont vertelde dat hij zijn tienerzoon, liefhebber van Arnold Schwarzeneggers geweldsconfectie, bewust naar Amores Perros had gestuurd. Ook hard, ook bloederig maar dan zo gefilmd en verteld dat de film een dag later nog in zijn hoofd had gezeten, terwijl de meeste Schwarzenegger-films tijdens de aftiteling al worden opgeborgen in de lade `geweld, divers' in je geheugen.

Het heeft niet veel zin om een aan Daan Schuurmans verknocht meisje in één klap de schoonheid van Kim Ki-duk op te dringen. Of om een fan van Peter Jackson meteen naar Swimming Pool te sturen. Maar zoals kleine kinderen in staat zijn te genieten van Bassie en Adriaan én van Alice in Wonderland, zo zijn oudere kinderen ook ruimhartig genoeg om zowel van The Lord of the Rings als van Trainspotting te houden.

Het zou de moeite zijn om uit de filmgeschiedenis een kleine canon te maken van films die toegankelijk zijn voor iets grotere kinderen, maar niet oppervlakkig. Grappig maar niet flauw. Soms hard of bijtend, wreed desnoods, maar niet zinloos. Films die, zoals een jeugdencyclopedie de geschikte kennis voor kinderen probeert samen te ballen, een waardevol compendium voor de filmgeschiedenis vormen, zonder dat het zware loodje van Hoge Kunst eraan vastzit. Unforgiven in plaats van Wild, Wild West. Freaks in plaats van Eight Legged Freaks. Zusje in plaats van Costa!

De Achterpagina roept zijn lezers op suggesties te doen voor zo'n verantwoorde maar niet verheven filmlijst. Liefst suggesties die stoelen op praktijkervaringen. Inzendingen graag vóór donderdag 8 april sturen naar filmhits@nrc.nl of naar NRC Handelsblad, Achterpagina, Postbus 8987, 3009 TH Rotterdam. Volgende week de toptien van coolste puberfilms.