Bewaking vip-gezin kost drie ton

De vrouw die VVD'er Van Aartsen aanreed en recente bedreiging van opiniemakers zijn voor het kabinet geen aanleiding het beveiligingsbeleid aan te scherpen. De branche constateert een lichte stijging van de vraag naar persoonsbeveiliging.

De oogst van de laatste twee weken: een aanslag op VVD-fractieleider Jozias van Aartsen, bedreiging van Bart Jan Spruyt (directeur van de conservatieve Edmund Burke Stichting) en columnist Paul Cliteur die zich terugtrekt uit het publieke debat omdat hij de discussiecultuur ,,bedreigend'' vindt. Voor premier Balkenende zijn het geen redenen om de beveiliging van politici en opiniemakers aan te scherpen.

Na de moord op de politicus Pim Fortuyn twee jaar geleden is gekozen voor een beveiligingsbeleid dat voorziet in ,,adequate maatregelen'' bij bedreiging van politici, aldus Balkenende gisteren na afloop van de wekelijkse ministerraad. Hij wil daarin vooralsnog geen verandering brengen. ,,Het systeem dat we nu kennen is toereikend.''

Balkenende zei ,,geschrokken'' te zijn van ,,de aanval in de richting van de heer Van Aartsen, iets wat niet mag en niet kan''. ,,Het is ernstig en niet te verteren dat politici hiermee geconfronteerd worden.'' Hij wilde ,,bewust geen woorden als een aanslag op de democratie'' in de mond nemen zolang niet duidelijk is wat er precies gebeurd is.

Volgens de premier ,,mogen we blij zijn dat we ons zo vrij kunnen bewegen in Nederland zonder dat er direct een bataljon aan beveiligers nodig is. Wat er met de heer Van Aartsen is gebeurd lijkt een spontane actie, daar moeten we alert op blijven.''

Balkenende: ,,We hebben de afgelopen jaren veel meegemaakt. Een politieke moord, kogelbrieven, bedreigingen. Dat kan echt niet.'' Volgens de premier moet er in Nederland een klimaat zijn van tolerantie en wederzijds respect. ,,Een democratie kan alleen functioneren als mensen respect hebben voor elkaars meningen, hoe verschillend die ook kunnen zijn, waar je fors over kunt debatteren. Een aanval op personen keur ik af.'' De premier riep op anderen in hun waarde te laten en niet naar geweld te grijpen. ,,Als er dingen tussen de oren fout zitten, dan is dat fout. Zo kan een democratie niet functioneren.''

Volgens beveiligingsexpert Arjo de Jong is het ,,wijs'' van het kabinet om niet direct extra maatregelen te nemen. ,,Niet iedere bedreiging is serieus te nemen'', zegt de directeur van het beveiligingsbureau Interseco. ,,Je maakt eerst een dreigingsanalyse en op basis daarvan pas je het beleid aan. Dat doe je op individueel niveau en dat moet je ook landelijk doen.''

Volgens De Jong, ook bestuurslid van de Vereniging van Particuliere Beveiligingsorganisaties (ruim 90 procent van de 30.000 beveiligingsmedewerkers is in dienst van een bij de VPB aangesloten bedrijf), is de vraag naar persoonsbeveiliging de laatste tijd licht gestegen. Na de dood van Fortuyn zag je, volgens De Jong, een ,,stevige opleving'' van de vraag, evenals vorig jaar bij het belagen van oud-Philips-topman Roel Pieper en zijn vrouw, maar per saldo zie je een ,,rustige ontwikkeling''.

Na de moord op Fortuyn is er een nieuw stelsel voor het bewaken en beveiligen gekomen. De rijksoverheid is verantwoordelijk voor een beperkt aantal personen, objecten en diensten wegens het nationale belang dat met hun veiligheid en hun ongestoord functioneren is gemoeid. Het betreft onder meer de leden van het Koninklijk Huis, de minister-president en andere bewindspersonen, fractievoorzitters en lijsttrekkers, maar ook ambassadeurs en ambassades en bepaalde internationale (militaire) organisaties. Het ministerie van Binnenlandse Zaken verzamelt geen cijfers over het aantal gemelde bedreigingen.

De burgemeester, de plaatselijke politie en de officier van justitie zijn verantwoordelijk voor alle andere gevallen. Daarnaast ligt er, zo vinden de verantwoordelijke ministers Remkes (Binnenlandse Zaken) en Donner (Justitie), een belangrijke verantwoordelijkheid bij de burger zelf en bij de organisatie waar iemand deel van uitmaakt.

,,De overheid legt een stukje extra verantwoordelijkheid bij de particuliere sector, en dat betekent: brood op de plank'', zegt Joop Bos van Aegis Beveiliging. De beveiliging van een `modaal vip-gezin' (vader, moeder en twee kinderen) kost ongeveer 300.000 euro per jaar.

Het Rotterdamse bedrijf heeft zo'n 135 mensen in dienst en is gespecialiseerd in de zogenoemde manbewaking. ,,Sinds de terreuraanslag 11/9 in New York is onze omzet gestegen, afgelopen jaar bijvoorbeeld met ruim 30 procent'', zegt Bos. ,,Mensen voelen zich onveilig. Dat is een emotionele beleving, terwijl de feiten daar helemaal geen aanleiding voor geven. Met particuliere bewaking kun je ze weer een goed gevoel geven.''