Zwartgallige zoetheid

Wie van plan is binnenkort naar Zwitserland af te reizen, doet er goed aan eerst even bij de Wetering Galerie langs te gaan. De Britse cartoonist Glen Baxter geeft daar met zijn tekeningenserie How to have fun in Switzerland enkele nuttige tips voor een aangenaam verblijf. Neem tip no. 264, een tekening van een valkenier die met zijn roofvogel op zijn arm staat te wachten voor een koekoeksklok. Of tip no. 260, waarop te zien is hoe een mannetje met pikhouweel en stijgijzers de muren van zijn hotelkamer beklimt.

Waar Baxters fascinatie voor Zwitserland vandaan komt, is niet helemaal duidelijk. In de biografie op zijn website glenbaxter.com staat vermeld dat hij als klein jongetje ,,niets leuker vond dan zijn ouders te vergezellen op hun jaarlijkse vakantie''. Maar op diezelfde website kunnen we ook lezen dat hij in 1944 geboren is in Leeds, ,,een kleine voorstad van België'', in een huis dat was opgebouwd uit ,,zandsteen, grafiet en sla''. Alles wat Baxter ons over zijn persoonlijk leven vertelt, dient met een flinke korrel zout genomen te worden. Hij noemt zichzelf niet voor niets ,,een ijverige saboteur van de werkelijkheid''.

Wat wel ongeveer klopt is dat Baxter zich vanaf 1977, het jaar waarin hij ,,net geen Nobelprijs won'', op Nederland richt. Jarenlang maakte hij tekeningen voor Het Parool en de boekenbijlage van Vrij Nederland. In 1979 verscheen bij uitgeverij De Harmonie in Amsterdam zijn eerste boekje Atlas. Om dit 25-jarige jubileum te vieren stelde de Wetering Galerie Baxters eerste Nederlandse tentoonstelling samen, met een veertigtal tekeningen uit de laatste vijf jaar.

Die bijzondere relatie met Nederland komt ook naar voren in de tekeningen. Zo figureren er vaak haringen en tulpen in Baxters werk. Op de uitnodigingskaart staan twee paarden vastgebonden aan de balustrade van een saloon die de naam Wetering Galerie draagt. Op hun rug geen westernzadels, maar twee exemplaren van de beroemde Rietveld-stoel. Het bijschrift luidt: ,,The situation looked serious. The Rietveld gang was back in town''. Diezelfde Rietveld-stoel keert ook weer terug in een andere tekening, getiteld Design penitentiary. Ditmaal dient het klassieke meubelstuk als elektrische stoel.

Baxters zwartgallige humor staat in schril contrast met zijn lieflijke, haast naïeve tekenstijl. De voorstellingen zijn met zwarte inkt op papier gezet, en vervolgens netjes ingekleurd met kleurpotlood. Doordat hij gebruik maakt van grof, bobbelig papier, schemert er veel wit door de kleurvlakken heen en krijgen de werken een wollig karakter. In combinatie met de zachte pasteltinten levert dat zoete plaatjes op, die doen denken aan illustraties uit oude schoolboekjes.

Meestal zijn het sulletjes die Baxter afbeeldt, gekleed in ouderwetse tweedpakken en met nette scheidingen in het haar. Ook komen er vaak cowboys op zijn tekeningen voor, alleen zijn dat geen stoere mannen maar onzekere, door angsten geplaagde types. Op een van de tekeningen zitten twee cowboys op de bok van een wagen die wordt voortgetrokken door een vogeltje. ,,Ik realiseerde me al snel dat Jim zijn greep op de werkelijkheid was kwijtgeraakt'', staat eronder geschreven.

Enkele van Baxters tekeningen zijn onmetelijk flauw, zoals die van de reiziger met koffer die een rots probeert te bedwingen (bijschrift: ,,Het hotel was toch niet zo centraal gelegen als de brochure suggereerde''). Maar over het algemeen vullen de bijtende teksten en de weelderige tekeningen elkaar prachtig aan. Het gebeurt niet vaak dat je een tentoonstelling met zo'n grote grijns op je gezicht verlaat.

Tekeningen van Glen Baxter. T/m 21 april, Wetering Galerie, Lijnbaansgracht 288, Amsterdam. Wo-za 12.30-17u. Inl. 020 6236189, www.weteringgalerie.nl of www.glenbaxter.com