Rat terug als proefdier

Een internationaal consortium van wetenschappers heeft een gedetailleerde schets van het DNA van de laboratoriumrat (Rattus norvegicus) gepubliceerd in het wetenschappelijk blad Nature. Na de muis en de mens is de rat het derde zoogdier waarvan het complete genoom bekend is. De ontcijferde rattengenen zullen vooral biomedisch onderzoek vooruit helpen.

Het genoom van de rat is 5 procent kleiner dan dat van de mens en net iets groter dan het muizengenoom. Het aantal genen van de rat is met een geschat aantal van tussen de 25.000 en 30.000 gelijk aan dat van muis en mens, blijkbaar een kenmerkend aantal voor zoogdieren. Negentig procent van de ratten heeft bovendien een equivalent in de mens. Belangrijk is ook dat bijna alle bekende ziektegenen van de mens ook in het genoom van de rat voorkomen.

Het nieuwe onderzoek zal volgens Nature leiden tot ,,de wederopstanding van de rat als proefdier''. Vanaf de jaren '90 nam de populariteit van de rat in biologische en farmaceutische laboratoria af ten gunste van de muis. Dat kwam voornamelijk doordat het eenvoudiger bleek om muizen genetisch te veranderen. Maar nu ook de genen van de rat in kaart zijn gebracht, en het ook mogelijk is ratten genetisch aan te passen, zal het tij weer keren. De rat als proefdiermodel benadert in vergelijking met de muis veel beter de fysiologie van de mens.