Hoge raad Japan wijst claims af

De Japanse Hoge Raad heeft deze week het beroep in cassatie afgewezen van Nederlanders die tijdens de Tweede Wereldoorlog door het Japanse leger zijn geïnterneerd en een schadevergoeding eisten.

De Hoge Raad wijst het beroep slechts af op formele gronden. Cassatie is in Japan alleen mogelijk als men zich beroept op een schending van de grondwet. De Raad stelt dat dit niet het geval is, zonder dit besluit te motiveren. De aanklagers hebben in twee eerdere instanties hun zaak verloren en die uitspraken zijn nu bevestigd. Er zijn geen wegen meer waarlangs de aanklagers dit besluit kunnen aanvechten, zegt advocaat Takashi Niimi van de groep.

,,Zeer betreurenswaardig'', zegt advocaat Niimi vandaag in een telefonische reactie op het besluit van de Hoge Raad. Volgens Niimi schond het Japanse leger destijds internationale verdragen die Japan zelf had getekend. De Japanse grondwet stelt dat de regering verplicht is internationale verdragen te honoreren, waarmee volgens Niimi het beroep in cassatie dus gerechtvaardigd is. De Hoge Raad concludeert het tegenovergestelde. De raad heeft geen plicht zijn besluit te motiveren.

De Nederlandse aanklagers, verenigd in de Stichting Japanse Ereschulden, hebben in een persbericht laten weten nog geen commentaar te kunnen geven omdat er nog geen formeel bericht over de uitspraak is ontvangen uit Tokio.

In de eerste uitspraak in deze zaak, in 1998, erkende de rechtbank wel dat de aanklagers ,,gruwelijk leed'' was aangedaan en dat het gedrag van het Japanse leger in strijd was met verdragen die Japan had geratificeerd. De rechtbank wees de eis om schadevergoeding echter toch af omdat individuen niet het recht hebben de Japanse staat op deze basis aan te klagen. Japan handhaaft het standpunt dat de kwestie van schadevergoedingen reeds is afgehandeld door beide regeringen, namelijk met het akkoord uit 1951 tussen de toenmalige Japanse premier Shigeru Yoshida en de Nederlandse minister Dirk Stikker (Buitenlandse Zaken). Voormalige geïnterneerden is op basis daarvan in de jaren vijftig geld uitgekeerd.

De Stichting Japanse Ereschulden heeft altijd gesteld dat het akkoord tussen beide regeringen individuele burgers niet het recht kan ontnemen zelf een claim in te dienen.