Gé Fortgens

Nigel de Jong was afgelopen woensdagavond de honderdste Ajacied die werd opgenomen in het Nederlands elftal. Als de tellingen kloppen, was hij daarmee de 659ste speler die de eer kreeg zichzelf in het nationale shirt te hijsen. Ik kan me er deze week makkelijk van afmaken door de 99 andere Ajacieden braaf op een rij te zetten, maar ik beperk me tot Gé Fortgens (1887-1957). In 1911 was hij de eerste Ajacied die voor Oranje uitkwam, vandaar.

Het gebeurde allemaal op 19 maart 1911 in Antwerpen. De Derby der Lage Landen: België-Nederland en het thuisland kreeg met 5-1 op de broek. Leuk begin dus voor Fortgens, die toen 23 jaar oud was. Maar niet iedereen is het eens over de datum van zijn debuut, alhoewel hierover toch geen twijfel hoeft te bestaan. Maar toch, sportjournalist Ad van Emmenes schreef in zijn boek `Neerlands Voetbalglorie' over een gewonnen wedstrijd van Oranje in 1910 tegen Duitsland. Daar was wat rumoer aan vooraf gegaan, volgens Van Emmenes. `Het elftal kwam niet op zijn sterkst, want er was een `kwestie' tussen enkele clubs – in de beste families komt wel eens iets voor – en dat liep zo hoog op, dat de verkiezing van de Ajax-speler Fortgens tot het bedanken van enkele anderen leidde.'

Maar Fortgens werd pas een jaar later voor het eerst geselecteerd, zoals ik hierboven al meldde. Het lijkt wel of Van Emmenes hier een foutje heeft gemaakt en dat ben ik eerlijk gezegd niet van hem gewend. Of hij probeert ons te vertellen dat de Ajacied in 1910 toch niet heeft meegedaan wegens die `kwestie'. Het lijkt er in elk geval op dat Fortgens vanaf het begin de toon zette in de relatie van Ajax met Oranje: regelmatig een knallende ruzie.

Fortgens was er trouwens bij als international toen Oranje een van zijn eerste internationale prijzen won. Op de Olympische Spelen van 1912 in Stockholm speelde hij twee van de vier wedstrijden. Jammer voor hem was dat hij niet meedeed juist toen zijn elftal brons won door Finland met 9-0 te vernederen – met vijf goals van Jan Vos van UVV. Zijn olympische wedstrijden waren Fortgens' zevende en achtste interland en daarmee ook zijn twee laatste. In die 720 minuten als Oranje-klant scoorde hij geen enkele keer, maar daar hadden ze iemand als Jan Vos dus al voor. Fortgens was er juist meer voor het verdedigende en controlerende werk, samen met de legendarische Bok de Korver.

Fortgens de eerste en De Jong de honderdste. Waarbij we wel heel nauwkeurig moeten zijn, omdat er eigenlijk 101 internationals van Ajax kwamen. Alleen speelde Dozy Iman tijdens zijn internationale loopbaan in 1907 bij Ajax Leiden.

jurryt@xs4all.nl