Een smeulend Tabaksblat

De Amsterdamse beurs heeft alle reden om zich ernstig zorgen te maken. Zorgen over al die dozen met champagne in de kelders onder het Damrak. Niemand die een excuus kan vinden om de voorraad wat kleiner te maken.

Nee dan vroeger, nog maar een paar jaar geleden. Dat waren nog eens tijden. Het ene moment ging de beursindex door de drie-, vier- of vijfhonderd punten, dan weer kwamen Nina, Maurice of de hele selectie van Ajax over de vloer. Steeds weer aanleiding voor een doosje of wat.

Nu is alles anders. De beurs is uit. De index dobbert op zijn plaats, geen bedrijf heeft zich de laatste tijd in Amsterdam nog aan een beursgang gewaagd. Dat is ook helemaal niet meer nodig, want er is een alternatief: de investeringsmaatschappij.

Afgelopen maandag maakte Alpinvest bekend zijn eerder gedane bod op Delft Instruments door te zetten. Dankzij de financiële steun van de pensioenfondsen ABP en PGGM heeft de investeerder een slagkracht van zo'n 20 miljard euro. Met dat geld werd, samen met de Angelsaksische collega's KKR en CCP, twee dagen later ook een bod gedaan op Vendex. Zowel Delft Instruments als Vendex zal hierdoor van de beurs verdwijnen.

Gisteren was het de beurt aan Apax om de financiële spierballen te laten zien. Deze Brits-Amerikaanse partij mag zich binnenkort de eigenaar noemen van PCM, uitgever van onder meer NRC Handelsblad. Illustratief is dat van de vijf bieders die tot op het laatst in de race waren slechts één uitgever was. De andere gegadigden waren kapitaalkrachtige investeringsmaatschappijen. Plannen voor een beursgang waren bij PCM al jaren geleden afgeblazen.

De komst van de durfkapitalisten deze week staat niet op zichzelf. Consultant PricewaterhouseCoopers berekende onlangs dat het Europese bedrijfsleven populair is bij de beleggers die de kwakkelende beurzen niet meer rendabel genoeg vinden: zo'n 50 miljard dollar ligt klaar om ondernemingen in Europa over te nemen. Geld dat grotendeels afkomstig is van verzekeraars en pensioenfondsen.

De komst van deze financiers heeft niet alleen gevolgen voor de overnameprooien zelf. Met het leeglopen van de beurs raakt ook de code Tablaksblat voor goed ondernemingsbestuur op de achtergrond, inclusief de bijbehorende transparantie. Tabakblat richt zich uitsluitend op beursgenoteerde bedrijven, niet op ondernemingen met een handvol kapitaalverschaffers. Voor de aandeelhoudersvergadering van Vendex is volgend jaar het huren van een grote zaal niet nodig. Een tafel met een paar stoelen volstaat. En wat te drinken natuurlijk.