Referendum Cyprus zonder akkoord

Grieks- en Turks-Cyprioten gaan zich in een referendum uitspreken over de hereniging van hun sinds 1974 verdeelde eiland, zonder dat hun leiders hierover een akkoord hebben kunnen bereiken.

Onderhandelingen over het herenigingsplan van de Verenigde Naties bleef gisteren zonder resultaat. De VN leggen hun (nog niet gepubliceerde) voorstel nu in een referendum aan de twee bevolkingsgroepen op Cyprus voor.

De Turkse zijde was volgens zegslieden bereid het voorstel te tekenen, maar de Grieken zeiden te veel onopgeloste problemen te zien. De Turkse opstelling werd vanochtend geprezen door de Europese commissaris voor de uitbreiding, Verheugen, die bij de onderhandelingen in het Zwitserse Bürgenstock aanwezig was.

Het stond al vast dat het plan voor een losse federatie tussen de delen van Cyprus aan de bevolking zou worden voorgelegd als de politici geen akkoord zouden bereiken. Volgens de laatste peilingen zijn de Grieks-Cyprioten in meerderheid tégen het plan en is een kleine meerderheid van de Turks-Cyprioten vóór.

In Bürgenstock, bij Luzern, waar de twee partijen plus vertegenwoordigers van Griekenland en Turkije de afgelopen week probeerden het eens te worden, kondigde VN-secretaris-generaal Kofi Annan gisteravond laat het referendum op 24 april aan. Op een persconferentie samen met de belangrijkste onderhandelaars drukte hij de hoop uit dat langs deze weg toch nog een verenigd Cyprus op 1 mei toetreedt tot de Europese Unie. ,,De keus is tussen deze regeling of géén regeling'', aldus Annan.

De Turkse premier Recep Tayyip Erdogan riep de bevolking van Cyprus impliciet op het plan te steunen. Hij onderstreepte dat het Turkijes wens is dat het herenigingsproces ,,op een resultaat uitloopt''. Een hoge Turkse functionaris zei vannacht ,,dat we alles hebben kunnen krijgen wat we wilden [..] Het is het best denkbare resultaat voor ons.'' De Turks-Cyprische leider Rauf Denktas¸, die zelf de onderhandelingen boycotte, wees het voorstel vanochtend van de hand.

De Grieks-Cyprische president Papadopoulus verweet de VN in de laatste versie van hun plan niet één van de laatste suggesties van Griekse zijde in overweging te hebben genomen. De Grieks-Cyprioten zijn fel tegen elementen uit het plan als handhaving van Turkse troepen en een deel van de Turkse kolonisten op het eiland, en beperking van het aantal Grieks-Cyprioten dat mag terugkeren naar huis in het deel dat sinds 1974 in Turkse handen is. Na hereniging van het eiland zouden Grieks-Cyprioten wel grond in het noorden mogen kopen. Annan gaat nu de nog bestaande leemten in het plan opvullen en de definitieve tekst opstellen waarover de twee bevolkingsgroepen zich op 24 april uitspreken.

Griekse kater: pagina 5