Berucht KKR verkent Nederland

De beruchte Amerikaanse investeerder KKR koopt Vendex KBB, bekend van winkelketens als Hema, V&D en Praxis. Aan ontbinding van het conglomeraat valt niet te ontkomen, menen experts.

Tom Heidman kent de vreugde van werken voor een investeringsmaatschappij. Vanuit zijn kantoor in Weesp leidt hij negen winkelketens die twee jaar geleden door detailhandelsbedrijf Vendex KBB werden verkocht. Daaronder vielen onder andere Kijkshop, Hans Anders, Prénatal en Scapino. Heidman heeft nu geen last meer van media en beleggers die lastige vragen stellen. ,,Een investeringsmaatschappij heeft meer focus, is sneller en heeft een hogere professionaliteit'', zegt Heidman.

De winkels presteren beter onder de nieuwe eigenaar CVC. Die Britse investeringsmaatschappij is sterk gericht op resultaat, omdat de overgenomen bedrijven doorgaans na ruwweg vier tot zes jaar worden doorverkocht.

Een investeringsmaatschappij vormt voor elke aangekochte onderneming een team deskundigen dat de bedrijfsvoering efficiënt maakt en flink winstgevend. Daarna verkopen de geldschieters het opgeknapte bedrijf aan branchegenoten of brengen ze het naar de beurs.

De Amerikaanse investeringsmaatschappij Kohlberg Kravis Roberts (KKR) is de leider van het consortium dat gisteren aankondigde voor 1,43 miljard euro Vendex KBB te kopen, eigenaar van Hema, Bijenkorf en V&D, doe-het-zelf-zaken als Praxis en een reeks speciaalzaken als M&S Mode en Hunkemöller. De naam KKR doet menig belegger huiveren, omdat het een reputatie heeft van inhaligheid, van riskante en vijandige overnames en snelle opsplitsingen – met weinig respect voor de werknemers van betrokken bedrijven. In het boek Barbarians at the Gate beschrijft onderzoeksjournalist Bryan Burrough deze methodes van KKR aan de hand van de vijandige overname van het Amerikaanse voedingsconcern RJR Nabisco in de jaren tachtig.

Intussen is er veel veranderd. KKR heeft nu gemiddeld acht jaar een bedrijf onder zijn hoede. De afgelopen jaren zette deze geldschieter voorzichtig voet aan de grond in Europa. De Amerikanen kochten in 1999 en 2002 acht bedrijven van Siemens voor 2,5 miljard euro. De laatste aankoop was MTU Aero, dat vorig jaar november voor 1,5 miljard werd afgestoten door DaimlerChrysler. Het bod op Vendex is het debuut van KKR in Nederland. Het is meteen een flinke stap: het winkelconcern heeft binnenslands 38.000 medewerkers.

,,KKR houdt bedrijven nu veel langer onder zich om er iets aan toe te voegen, in plaats van het meteen te strippen en door te verkopen'', zegt analist A. Barneveld van Fortis Bank. Veelzeggend is volgens hem dat het consortium akkoord is met de eis van de leiding van Vendex KBB zich te scharen achter de huidige strategie en dat het management mag blijven zitten.

KKR verkent zo de Nederlandse markt, in samenwerking met twee andere investeerders: het Britse Change Capital en het Nederlandse Alpinvest. ,,KKR zorgt voor het geld, Change Capital heeft de retailexpertise in huis en Alpinvest is hun antenne voor de typisch Nederlandse situatie'', meent Barneveld.

Alpinvest weet volgens de analist hoe vakbonden en ondernemingsraad hier opereren en heeft expertise op het gebied van bijvoorbeeld vastgoed. Bij Change Capital heeft de Belg Luc Vandevelde de leiding, de man die het Britse Marks & Spencer uit de problemen heeft gehaald.

Onduidelijk is hoelang KKR het management van Vendex KBB laat zitten. Twee, drie jaar schatten Heidman, Barneveld en een bij het bod betrokken partij die anoniem wil blijven.

Het ziet er naar uit dat Vendex KBB niet direct wordt gesplitst. Er is één uitzondering, stellen verschillende bronnen. De nieuwe eigenaren willen de vrije hand hebben met het zwaar verliesgevende Vroom & Dreesmann. Dat willen ze eventueel snel kunnen verkopen.

Op langere termijn ontkomt Vendex KBB niet aan opsplitsing, menen deskundigen. Heidman (Retail Network) denkt hierbij aan verkoop van de doe-het-zelfdivisie van Vendex KBB (Praxis, Formido en Brico), omdat expansie hem moeilijk lijkt. Bovendien kan het consortium een mooie prijs krijgen voor de prima draaiende winkels. Barneveld verwacht juist dat de warenhuizen van V&D, de Bijenkorf en Hema het eerst worden afgestoten. ,,Ze leggen veel beslag op het werkkapitaal en het rendement is relatief laag.''

Ook de rustige strategie van KKR is zeer winstgevend. Vorige week werd bekend dat KKR vanwege een verdrievoudiging van de winst vorig jaar 5,9 miljard dollar (4,7 miljard euro) dividend zal uitkeren aan zijn aandeelhouders, grotendeels rijke Amerikanen en pensioenfondsen. Vendex KBB kan het kapitaalkrachtige KKR (totale investering sinds de oprichting in 1976 bedraagt 114 miljard dollar) gebruiken. ,,De financiering van onze onderneming zit aan zijn limiet,'' verklaarde een woordvoerder van Vendex KBB gisteren het besluit om zich te verkopen aan het consortium. ,,We kunnen voor extra geld ook niet naar de beurs.''

Adviesbureau PriceWaterhouseCoopers voorspelde deze week na een onderzoek dat investeringsmaatschappijen de komende jaren in Europa overnames willen plegen met een waarde van 200 miljard dollar. Ook de grootste buy-out-onderneming ter wereld wil daarbij zijn, nu met Vendex KBB. Analist Barneveld van Fortis Bank: ,,KKR neemt de tijd en rust om de juiste keuzes te maken.'' De woordvoerder van Vendex KBB verlangt naar de sfeer, zoals bij Heidman van Retail Network: ,,We stoppen nu veel energie en tijd in onze beursnotering, maar zien weinig voordelen. De tijd en energie die we straks overhouden, kunnen we steken in het management.''