Open einde voor beursmakelaar Van der Moolen

Van der Moolen zet een punt achter een schandaal op Wall Street. Maar het blijft overgeleverd aan een politieke strijd.

Overtreding van Amerikaanse federale effectenwetgeving, overtreding van de beursregels van Wall Street en een schikking/boete van 57,7 miljoen dollar. De Amsterdamse beursmakelaar Van der Moolen zit in zwaar weer door een beursschandaal op Wall Street. Van der Moolen heeft nu ook vijf medewerkers op non-actief gesteld.

Dat er een boete en een miljoenenschikking zat aan te komen was al bekend, evenals de aantasting van Van der Moolens financiële positie. Maar de affaire op Wall Street blijkt iedere keer weer net iets diepere sporen te trekken dan verwacht. In het zojuist gepubliceerde jaarverslag van Van der Moolen geeft de accountant een aparte waarschuwing voor de financiële gevolgen van de beursaffaire. Pricewaterhousecoopers keurt de jaarrekening goed, maar verwijst expliciet naar de risico's die Van der Moolen loopt bij de financiering van het bedrijf. Eind vorig jaar had Van der Moolen voor 180 miljoen dollar aan achtergestelde leningen lopen. De beursmakelaar heeft per 31 december 2003 nét aan de voorwaarden van deze leningen kunnen voldoen. Toen trof het bedrijf een voorziening van 55 miljoen dollar. Als het 57,7 miljoen dollar – het uiteindelijke bedrag – als voorziening had getroffen was de schuld zo hoog uitgekomen dat de leningen direct opeisbaar waren geworden.

Vorige maand sloot het bedrijf een nieuwe kredietlijn af, bovenop de achtergestelde leningen. Van der Moolen heeft in het kader van deze lening onder meer de verkoopopbrengst van een Britse dochter en een belastingvordering in Amerika aan een bankensyndicaat verpand. ,,Wij hebben 25 miljoen euro van de nieuwe kredietfaciliteiten speciaal voor schikkingen en boetes gereserveerd. Dat bedrag is nog steeds beschikbaar omdat de nu afgesproken schikking vorig jaar al gefinancierd is'', lichtte bestuursvoorzitter Böttcher vanochtend telefonisch toe. Volgens hem is Van der Moolen ,,goed solvabel''.

Maarten Bakker, analist bij Fortis Bank, beaamt dat. ,,Maar het wordt nu tijd voor het bedrijf om weer vlees op de botten te krijgen.'' Dat staat of valt allemaal met de winstgevendheid van Van der Moolen. En juist die is een groot vraagteken voor de buitenwacht. Van der Moolen is voor zijn winst voor een groot deel afhankelijk van de gang van zaken op Wall Street. Van der Moolen expandeerde met succes in Amerika toen het hoekmansbedrijf op de Nederlandse beurs werd opgeheven.

Maar een vergelijkbare dreiging is er in Manhattan. De handelssystematiek op Wall Street zorgt al langere tijd voor hoog oplopende meningsverschillen in de Amerikaanse financiële wereld. De grote zakenbanken willen meer schermenhandel, en minder interactie met makelaars als Van der Moolen. Voormalig beursvoorzitter D. Grasso was een sterk voorstander van het huidige systeem, maar hij moest vorig jaar vertrekken nadat zijn beloningspakket van bijna 188 miljoen dollar was uitgelekt.

De huidige voorzitter van de NYSE zal de effectenhandel meer gaan automatiseren. Het is nog onduidelijk hoe ingrijpend de automatisering op Wall Street zal zijn. ,,Je mag er van uitgaan dat de winstgevendheid van Van der Moolen er door aangetast wordt'', zegt analist Bakker.

De gezondheid van Van der Moolen is op nog een manier afhankelijk van de politieke ontwikkelingen op Wall Street. De vergunningen om de handel in beursfondsen op Wall Street te onderhouden zijn een belangrijk bezit. Van der Moolen heeft er circa 380. Mocht de handelssystematiek op Wall Street ingrijpend veranderen, dan zal dit bezit in waarde kunnen verminderen. In dat geval, zo is de vrees, komen de voorwaarden van de leningen opnieuw in gevaar.