Mama, kom je nou eindelijk?

Elke dag gebeurt het wel een keertje. Een meisje, moederziel achtergelaten in het ballenbad bij Ikea, want paps en mams zijn nog gezellig bezig de nieuwe kasten in de auto te duwen. Pas na een oproep van de winkelchef melden de ouders zich en sluiten hun dochter na een paar spannende minuten in hun armen.

Vergelijkbare taferelen in de verzekeringswereld, al gaat het daar niet om minuten, maar om vele jaren. Zo lang duurt het al voordat financiële concerns zich bekendmaken als moeder van assurantiekantoren. Die – in naam – onafhankelijke adviseurs zijn, los van de eigendomsverhoudingen, geregeld ook nog met handen en voeten gebonden via omzetafspraken. De klant denkt een onafhankelijk advies te krijgen, maar hij weet niet of juist zijn polis deel uitmaakt van het jaarlijkse quotum dat de tussenpersoon bij zijn moederbedrijf moet halen.

Deze week was het de beurt aan Fortis om uit de kast te komen. Nou ja, de deur gaat op een kiertje. Twee tussenpersonen blijkt de bank en verzekeraar (onder meer Stad Rotterdam en AMEV) volledig in handen te hebben, in vier adviseurs zit Fortis voor meer dan 50 procent en in nog eens 25 heeft het concern een minderheidsbelang. En bij die laatste groep laat Fortis het aan de tussenpersonen zelf om al of niet open kaart te spelen over de relatie met het financiële concern. In elk geval worden nog dit jaar de zogeheten productieverplichtingen beëindigd.

Dat verzekeraars tussenpersonen in handen hebben is niet het probleem, het gebrek aan helderheid is de crux. ,,Alles is prima, als het maar transparant is'', verklaarde de Verzekeringskamer vier jaar geleden, toen de gebonden tussenpersonen weer eens in het nieuws kwamen. Toen, in 2000, onthulde Aegon dat marktleider Meeùs al meer dan 25 jaar tot zijn familie behoorde.

Vier jaar later kunnen de toezichthouders van de Verzekeringskamer – nu gefuseerd met De Nederlandsche Bank – constateren dat de onduidelijkheid in de branche nog altijd bestaat. Dezelfde conclusie ligt er voor de branchevereniging NVA, die namens de aangesloten tussenpersonen al jaren een warm pleitbezorger is van transparantie. En het gaat hier niet om kleine bedragen. Iedere Nederlander steekt jaarlijks 2.600 euro in verzekeringspremies: de eigendommen zijn voor zo'n 2.000 miljard euro verzekerd.

Nu de branche er zelf niet in slaagt om open kaart te spelen, moet de wet Financiële Dienstverlening er aan te pas komen om helderheid te verschaffen. Volgend jaar is die wet naar verwachting een feit. Meer transparantie, meer volwassenheid. Tijd om uit het ballenbad te komen.