Iñárritu's `21 Grams' is een stijlvolle puzzel zonder nut

Een regisseur mag alles. Hij kan één personage door twee mensen laten spelen. Hij kan mensen laten vliegen. Hij kan iemand doen oplossen in de lucht, een en dezelfde situatie tien keer verschillend laten beleven, een dag eindeloos laten herbeginnen, de tijd versnellen, vertragen, stilzetten. Dat hebben regisseurs ook allemaal uitgehaald in de filmgeschiedenis. En als ze ermee wegkwamen, was dat omdat hun stunt betekenis had voor wat ze te vertellen hadden.

Gelet op de ingewikkelde structuur die Alejandro Gonzáles Iñárritu meegeeft aan 21 grams, zou je zeggen dat hij wel iets héél gewichtigs te vertellen moet hebben. Maar als je ten slotte helemaal uitgepuzzeld de bioscoop verlaat, heb je niet veel meer dan een keurig opgeloste Rubik's Cube in handen. Een paar verhaaltjes die van A tot Z hadden kunnen worden verteld, maar die zijn zo verknipt dat je bij de Q begint en via F en A en M bij de Z uitkomt.

Want is dit bijzonder? Man krijgt nieuw hart en zoekt contact met de weduwe van zijn donor. Andere man heeft drie mensen gedood bij auto-ongeluk en die schuld is te groot om mee te leven. Weduwe kan niet leven zonder man en kinderen en wil wraak. Man met nieuw hart en wraakzuchtige weduwe willen doodrijder vermoorden.

Nee, dat is niet zo bijzonder, dat is een kwestie van goed timmeren aan een scenario tot alle verhaallijnen elkaar hebben gekruisd en tot een goed (of slecht) einde zijn gebracht. En dus heeft Iñárittu zijn toevlucht genomen tot de puzzelconstructie en een uitgesproken korrelige stijl, waarin de kleuren blauw, rood, geel en bruin naar voren zijn gehaald ten koste van de andere.

21 Grams is het stilistische kwadraat van Iñárittu's ook al ingenieuze, maar veel krachtiger debuut Amores Perros. Het shot waarin we het centrale auto-ongeluk ten slotte opgediend krijgen is even gratuit-bedacht als de shots van een zwerm spreeuwen in de nacht. Mooi gefilmd, aardig verzonnen, maar zonder betekenis.

Amores Perros was Iñárittu's paspoort naar Hollywood, maar dan het stijlgevoelige Hollywood, het Hollywood waar ze denken dat Sean Penn een heel moeilijke en briljante acteur is en waar ze liever Benicio del Toro dan Brad Pitt casten (terecht natuurlijk). Straks, als het monopolie van Amerikaanse producties in de Europese bioscoop nog iets verder is opgekropen, moeten we nog blij zijn met films als deze in de arthouses. Het is namaak.

21 Grams. Regie: Alejandro Gonzáles Iñárritu. Met: Sean Penn, Naomi Watts, Benicio del Toro, Charlotte Gainsbourg. In: 23 bioscopen.