Frans B-team ook goed genoeg voor Euro 2004

Oranje speelt vanavond tegen een even verzwakt Frankrijk in de Kuip, waar Les Bleus in 2000 de EK-finale wonnen. Bij het komende EK zijn de Fransen weer favoriet.

Hoe meer oude koloniën, des te sterker de voetbalnatie. Het Nederlands elftal is gebouwd op spelers van Surinaamse afkomst. De nationale ploeg van Frankrijk drijft op een contingent aan voetballers met Afrikaanse roots. Bondscoach Santini kan twee volwaardige elftallen samenstellen. Hij heeft de beschikking over vedetten als Zidane, Henry, Pires, Saha, Cissé, Thuram, Wiltord, Vieira, Desailly, Trezeguet en Makelele. Zij zijn bijna allemaal geboren in Afrika of hebben voorouders die op dit continent zijn opgegroeid.

Net als Nederland moet Frankrijk vanavond een handvol internationals missen. Zidane, Pires, Vieira, Wiltord en Marlet hebben afgezegd wegens blessures, luidt de officiële lezing. In werkelijkheid hebben ze net als een aantal Nederlanders last van de overvolle voetbalagenda. Hun lichaam wordt gespaard voor het slot van de clubcompetities én voor het EK dat zondag 13 juni begint met een groepswedstrijd tegen Engeland.

Les Bleus zijn in Portugal favoriet voor titelprolongatie, wat een unicum zou zijn. Frankrijk kan na 1984 en 2000 voor de derde keer Europees kampioen worden en zou in dat geval de prestatie van (West-)Duitsland evenaren. In 1984 was spelmaker en topscorer Platini dé man. In 2000 werd spelmaker Zidane gesecondeerd door goalgetter Henry. In de finale tegen Italië zorgden drie relatief onbekende invallers voor de ommekeer; Pires, Wiltord en Trezeguet zijn nu wereldberoemd.

Het Franse sterrenteam van vier jaar geleden is nog grotendeels intact, ondanks de roemloze uitschakeling van de titelhouder in de eerste ronde op het WK in 2002. Bondscoach Lemerre was verantwoordelijk en kreeg ontslag. Zijn opvolger Santini paste de selectie aan met jongeren als Evra, Cissé, Mexès, Pedretti, Boumsong en Silvestre. En nog belangrijker: hij liet het elftal weer in een 4-4-2-systeem spelen in plaats van het door Lemerre beproefde en tegenvallende 4-5-1-systeem. Met name Henry is opgebloeid. Hij staat niet langer aan de linker zijlijn gekleefd, maar in de punt van de aanval.

Santini, oud-speler van Saint-Etienne en oud-trainer van onder meer Olympique Lyon, wacht de ondankbare taak zijn sterrenformatie nog een keer te laten schitteren. Hij heeft voorlopig de wind mee. Frankrijk kan vanavond een wereldrecord vestigen met vijftien opeenvolgende zeges. Het plaatste zich als enige land zonder puntenverlies voor het EK. In oefenduels kreeg zowel België als Duitsland voor eigen publiek voetballes van een wervelende ploeg onder leiding van wie anders dan Zidane.

Het mislukte WK berustte waarschijnlijk op een misverstand. Met uitzondering van de twee ongelukkige weken op het WK in 2002 is Frankrijk sinds 1998 vrijwel onverslaanbaar. De 3-2 nederlaag tegen Oranje – het laatste onderlinge duel – tijdens Euro 2000 was ingecalculeerd. Beide landen hadden zich al geplaatst voor de kwartfinales en Frankrijk speelde met een B-team. De uitschakeling van het A-team op het WK werd verklaard door een blessure van Zidane en vermoeidheid bij zijn ploeggenoten. Ook toen gold dat de spelers zwaar belast waren en niet fit aan de eindronde begonnen.

De titelhouder betaalde op het WK de tol voor zijn succes. De jeugdopleidingen hebben zo veel talenten gekweekt, dat Frankrijk momenteel de meeste internationals op de Europese voetbalvelden telt. Volgens een onderzoek van de GPD-bladen stonden dit seizoen in de achtste finales van de Champions League en de UEFA Cup in totaal 57 Fransen op het veld. Spanje volgt met 49 spelers en dan volgt een hele tijd niets. Frankrijk had vier deelnemende clubs in de achtste finales; een grote minderheid van de 57 spelers voetbalt dit seizoen voor een buitenlandse club. Ter vergelijking: Duitsland telde slechts twee spelers op de GPD-lijst en Nederland door het succes van PSV vijftien spelers.

De nieuwe Franse talenten zijn niet eens geschoold op het nationale trainingscentrum in Clairefontaine, vlak onder Parijs. Anelka, oud-speler van onder meer Arsenal en Real Madrid, was in 1995 de laatste Franse international die daar zijn opleiding genoot. Door de professionele voetbalscholen van de clubs is het afgelopen decennium een succesvolle decentralisatie doorgevoerd. Met als gevolg dat bondscoach Santini, nog meer dan zijn voorganger Lemerre, met een luxeprobleem kampt. Het verzwakte Franse elftal zal vanavond geen gehavende indruk maken. Alleen Zidane lijkt onvervangbaar.