Collecteren voor Afghanistan

Vanochtend is in Berlijn de donorconferentie voor Afghanistan begonnen. Miljarden zijn er nodig. Maar er is vooruitgang, zegt NAVO-gezant Çetin.

Hikmet Çetin, NAVO-gezant in Afghanistan en oud-minister van Buitenlandse Zaken van Turkije, dreunt de cijfers gedreven op: ,,Er is 860 kilometer weg in voorbereiding tussen Kabul en Kandahar. Er gaan 4,5 miljoen jongeren naar school. Er zijn 8.000 man getraind voor een nieuw nationaal leger. Eind mei zijn er 20.000 politiemensen opgeleid.'' En over 's lands stabiliteit: ,,Kabul is veilig. Er is geen georganiseerde terreurdreiging meer in het land. Het is meer los nu. De mensen voelen zich veiliger.''

Çetin wil maar zeggen: Afghanistan mag een land zijn zonder infrastructuur waar ,,alles is gebombardeerd'' en slechts 6 procent van de bevolking elektriciteit heeft, er worden wel degelijk vorderingen gemaakt bij de wederopbouw. Çetin is daar nauw bij betrokken als civiel gezant van de NAVO, die de 6.400 man sterke vredesmacht ISAF leidt en meer `provinciale wederopbouwteams' wil vormen. ,,Als de internationale gemeenschap meer economische steun geeft, ben ik optimistisch over de toekomst'', zegt Çetin in gesprek met journalisten op het NAVO-hoofdkwartier, vlak voor zijn vertrek naar Berlijn.

Daar is vanochtend een tweedaagse donorconferentie voor Afghanistan begonnen, met ruim vijftig landen en twaalf organisaties zoals de Verenigde Naties, de Wereldbank en het IMF. De Afghaanse regering heeft uitgerekend de komende zeven jaar 28 miljard dollar nodig te hebben om de economie te ontwikkelen en de instituties zoals leger, politie en ambtenarenapparaat op te bouwen. Daarmee denkt zij het jaarlijkse inkomen per hoofd van de bevolking op te krikken van 200 naar 500 dollar in 2015.

De circa vijf miljard dollar van een donorconferentie uit 2002 is vrijwel op. Op dit moment spendeert de wereldgemeenschap zo'n 14 miljard dollar per jaar aan alleen al de door Amerika geleide gevechtsoperatie tegen de Talibaan en Al-Qaeda (circa 10.000 man) en aan ISAF. ,,Als de internationale gemeenschap Afghanistan niet steunt bij de wederopbouw, zullen de militaire uitgaven alleen maar stijgen'', voorspelt Çetin. Vlak voor de conferentie heeft de Afghaanse regering gezegd voor de komende drie jaar 11,8 miljard dollar te willen krijgen, en dat het binnenhalen van 80 procent al ,,een groot succes'' zou zijn.

De hulp is ook nodig om te voorkomen dat Afghanistan afglijdt naar een `narcostaat'. De drugseconomie maakt nu zo'n veertig procent uit van de totale economie. Hoe die drugseconomie effectief kan worden aangepakt en de boeren een andere bron van inkomsten kan worden bezorgd, weet ook Çetin niet: ,,We moeten de boeren alternatieven geven, maar dat is niet gemakkelijk. Stel dat je tegen ze zegt: ga maar tarwe verbouwen. Dan is er al een probleem. Want daarvoor is kunstmest en irrigatie nodig.''

Een manier om te voorkomen dat de drugseconomie, in handen van warlords en hun milities, geen verdere aantrekkingskracht uitoefent op militieleden is het door de VN-gesteunde programma van `ontwapening, demobilisatie en herintegratie', zegt Çetin. Dit moet ervoor zorgen dat strijders een andere broodwinning krijgen dan de drugshandel en ,,zal succesvol de opiumproductie tegengaan'', zegt Çetin. Dat de NAVO, die zich over het land wil uitbreiden, in een delicate positie kan komen namelijk dat zij ter wille van de veiligheid de drugsproductie van lokale krijgsheren moet gedogen ontkent Çetin niet. ,,We kunnen niet de ogen sluiten. Maar we moeten ook pragmatisch blijven en dit stap voor stap aanpakken. Moeten de soldaten [van de NAVO] gewapend naar boerderijen gaan?''

Volgens Çetin moet de internationale gemeenschap nog jaren in Afghanistan blijven. Hij vertrouwt erop dat de NAVO, ondanks de problemen om aanvullende troepen en middelen voor ISAF te vinden, de komende maanden vijf nieuwe provinciale wederopbouwteams zal vormen. Een verwachting die andere NAVO-diplomaten delen.

Een prioriteit op korte termijn is volgens Çetin de organisatie van de verkiezingen in september. Van de 10,5 miljoen kiezers zijn er nog maar zo'n 1,5 miljoen geregistreerd, mede door de onveiligheid. ,,De mensen zijn terughoudend. Ze weten niet waarvoor die registratie gebruikt wordt'', zegt Çetin. ,,De communicatie en het transport zullen straks gemakkelijker zijn in de zomer'', vervolgt de NAVO-gezant. ,,Dit land heeft 23 jaar in oorlog verkeerd. De meerderheid wil vrede, veiligheid en werk. En de mensen hebben hoge verwachtingen van de internationale gemeenschap.''