Begrotingstekort boven 3 procent

Het tekort op de begroting is in 2003 opgelopen tot 3,2 procent (14,4 miljard euro) van het bruto binnenlands product, aldus het CBS vandaag. Daarmee schendt Nederland de afspraken binnen het Europese Stabiliteitspact. Dat staat een tekort van maximaal 3 procent toe.

Juist Nederland heeft vorig jaar hard uitgehaald naar Frankrijk en Duitsland, omdat die landen al enkele jaren de grens van het toegestane tekort overschrijden. Een meerderheid van de deelnemers aan het pact weigerde toen, tegen de zin van minister Zalm (Financiën), om Frankrijk en Duitsland boetes op te leggen.

Nu heeft Nederland zelf een tekort dat in strijd is met de euro-regels. Bronnen op het ministerie van Financiën verwachten dat Nederland daarom een `gele kaart' zal krijgen en dat de Europese Commissie een `tekortprocedure' zal beginnen tegen Nederland. Minister Zalm gaat er vanuit dat die procedure snel wordt stopgezet.

In bijzondere gevallen mogen landen die deelnemen aan de euro tijdelijk een tekort hebben dat hoger is dan de afgesproken 3 procent.

Bezuinigingen om het Nederlandse tekort dit jaar te reduceren tot 2,9 procent laten volgens Financiën zien dat hier voldoende maatregelen worden genomen om de begroting weer op orde te krijgen. Ook het feit dat de Nederlandse economie in 2003 met 0,8 procent is gekrompen maakt dat Zalm zich weinig zorgen maakt over de afloop van de tekortprocedure. ,,Je kunt er eenmalig mee wegkomen'', aldus een ingewijde op Financiën.

Vanmiddag publiceerde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) nieuwe berekeningen over de economie in 2003.

Daaruit blijkt dat met name de lagere overheden een fors hoger tekort op hun rekening hebben dan tot nu toe werd aangenomen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere kosten voor (eenmalige) grondaankopen. Het totale EMU-saldo (de som van lokale overheden, de landelijke overheid en de sociale fondsen) loopt daardoor op van de tot nu toe verwachte 3,0 procent naar 3,2 procent. Het CBS meldt deze gegevens conform de afspraken aan zijn Europese zusterorganisatie Eurostat, waarna de Europese Commissie er op kan reageren.

De slechte prestaties van de lokale overheden hebben gevolgen voor de onderhandelingen die Zalm momenteel voert met zijn collegaministers over extra bezuinigingen. Tot nu toe ging Zalm er vanuit dat hij zo'n twee miljard euro extra moest bezuinigen om de begroting weer op orde te krijgen.

Hoewel nog niet helemaal duidelijk is wat het effect van de grotere lokale tekorten op de begroting voor 2004 is, houdt Financiën er nu rekening mee dat er 750 miljoen euro extra bezuinigd moet worden, dus 2,75 miljard euro in totaal.

De onderhandelingen binnen het kabinet zijn nog in volle gang. Het kabinet wil uiterlijk op 16 april een besluit nemen welke maatregelen genomen moeten worden. Naar verwachting zal minister Hoogervorst (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) de premies voor de AWBZ verhogen om de tekorten (800 miljoen euro) daar weg te werken. Ook wordt nog nagedacht over het eventueel niet of pas later afschaffen van de onroerendezaakbelasting (OZB). Over verdere maatregelen bestaat nog onduidelijkheid.

Vanmiddag zou Kamerlid Kant (SP) minister Zalm in het wekelijkse vragenuurtje over het hogere tekort bevragen.