Technopioniers achter zwarte kastjes

Meer dan tien jaar geleden was het alweer, dat Kraftwerk voor het laatst in Nederland te zien was. De pioniers van de synthesizerpop komen niet vaak tevoorschijn uit hun Düsseldorfse Kling Klang-studio. Het langverwachte album Tour de France Soundtracks van vorig jaar zette de `techno-Beatles' ertoe aan om weer eens een zeldzame tournee te ondernemen. Van het oorspronkelijke viertal resten alleen Ralf Hütter en Florian Schneider, aan weerszijden van twee huurmuzikanten. Hütter had het het drukst, want alle vervormde zingzegteksten (`Fahr'n fahr'n fahr'n auf der Autobahn') kwamen van hem.

De wet van de remmende voorsprong heeft vat gekregen op Kraftwerk. Dertig jaar geleden was het innovatief en gedurfd om onbeweeglijk achter een synthezizer te staan; iets dat navolging kreeg van velen.

Nu het poppubliek gewend is aan deejays en laptopmuzikanten, komt er de nodige muzikale en visuele dynamiek bij kijken om een mensenmassa met zo'n act in beweging te brengen. Dat was precies waar het gisteren aan schortte. Er werd wel wat aan knopjes gedraaid, maar het was onduidelijk wat de heren nu precies deden achter hun zwarte kastjes, behalve staren naar hun laptops.

Kraftwerks composities zijn tamelijk lineair van opbouw, zonder veel melodie of dramatische ontwikkeling. Oudere nummers als Autobahn en The Model vielen in gunstige zin op naast het saaie Tour de France-materiaal, dat het vooral moest hebben van de superieure geluidskwaliteit waarmee fiets- en ademgeluiden met veel donderende lage tonen de zaal in werden gepompt. De technopioniers slaagden er zelf nauwelijks in om hun starre ritmes genoeg eigentijdse swing mee te geven. Kraftwerk bracht een merkwaarig revisionisme in de praktijk tijdens Radio activity. Waar in 1975 de zegeningen van het nucleaire tijdperk werden bezongen, waarschuwden ze nu aan de hand van Harrisburg, Tsjernobyl en Sellafield voor de gevaren van atoomenergie.

Veel hing er af van de visuele aankleding. Afgezien van het enorme projectiescherm op de achtergrond bleef alles bij het oude. Historische beelden van wielerwedstrijden en de Trans Europe Express gaven het geheel een nostalgische aanblik. Ook was het opvallend hoe gedateerd de computeranimaties bij het relatief recente Musique non stop nu al aandeden. Ronduit flauw waren de poppen met bewegende armen die de ingeblikte muziek van The Robots moesten rechtvaardigen. Zo werd Kraftwerk onbedoeld een soort retro-act die het bekende lesje afdraaide.

Concert: Kraftwerk. Gehoord: 29/3 Music Hall, Amsterdam.