Partijloze Belka moet premier van Polen worden

De Poolse president Aleksander Kwasniewski heeft gisteren de partijloze oud-minister van Financiën Marek Belka naar voren geschoven als opvolger van premier Leszek Miller, die vrijdag opstapte. Uiterlijk op 16 mei, maar mogelijk eerder, moet blijken of Belka voldoende steun krijgt van het parlement.

Kwasniewski deed een dringend beroep op politieke partijen om het conflict in Irak niet tot inzet te maken van onderhandelingen. Unia Praca (Unie van Arbeid), een kleine coalitiepartner van de sociaal-democraten, meldde gisteren Belka's kandidatuur te zullen steunen als deze duidelijk maakt wanneer de Poolse troepen zich uit Irak zullen terugtrekken. Zo'n verzoek zet aan ,,tot chaos in de wereld en zelfs grotere drama's'', zei Kwasniewski. Het is voor het eerst dat `Irak' binnen de Poolse regering tot controverse leidt.

Volgens Kwasniewski moet Belka, nu nog belast met de economische heropbouw van Irak, zich straks als premier vooral concentreren op de economische hervormingen in Polen die al maanden op uitvoering wachten. Belka was in 2001 al minister van Financiën, maar kwam toen onder vuur te liggen van de sociaal-democratische regeringspartij SLD (Unie van Verenigd Links), die zijn plannen voor hogere belastingen en bezuinigingen te ver vond gaan. Belka moest destijds opstappen.

Bij de sociaal-democratische SLD bestaan twijfels over de liberale Belka. Maar na een gesprek met Kwasniewksi noemde SLD-leider Krzysztof Janik hem gisteren ,,de beste kandidaat''. Janik zegt nu dat de huidige hervormingen vermeden hadden kunnen worden als er eerder naar Belka was geluisterd. Polen kampt onder meer met een groeiend begrotingstekort.

De huidige premier Leszek Miller stapte afgelopen vrijdag op nadat een groepje parlementariërs zich van de SLD had afgesplitst en een nieuwe partij oprichtte. De SLD wil met een nieuwe premier verder regeren, in ieder geval tot volgend jaar, wanneer er verkiezingen worden gehouden. De regeringspartij, die in peilingen minder dan tien procent van de stemmen krijgt, wil geen vervroegde verkiezingen.